منظّم و كوتاه مىكردند. بعد از دوره اميرالمؤمنين عليه السلام در زمان فرزندان مروانبن حكم ۱ ، اين شيوه ايرانى ميان افراد ارتش و دربار، رسم شد. از آنجا كه رسم ميان اعراب توسّط اسلام نيز توصيه شده بود، رسم ايرانيان به عنوان نوعى آئين هيولائى شناخته شد و بنابراين، ماهيان به دليل شباهتشان به هيولا، با هيولا مقايسه مىشوند (نسوخ جمع منسوخ: به هيئت هيولا درآمده). دليل اطلاق آئين هيولايى به آئين ايرانيان اين است كه ايرانيان نيز ريش نداشتند؛ همانند ماهيان. اين حديث، در واقع، به پيشبينى حضرت على عليه السلام در مورد اينكه چنين شيوهاى (در آرايش صورت) متداول خواهد شد، اشاره دارد.
* ص 541 - همان باب، ح 3، ذيل «على ما ذكر محمّدبن هشام» (آخر حديث):
مشخّص نشده كه اين محمّدبن هشام، چه كسى بوده و نام او در زنجيره راويان اين حديث ذكر نشده است. شيخ صدوق، حديث مشابهى را در كمالالدين، ج 2، ص 537 نقل كرده است و نام عبداللَّه بن هشام را به عنوان راوى آورده است، همان كسى كه در سند كلينى نيز آمده است. ۲
* ص 544 - همان باب، ح 5، ذيل «أرسل محمّدبن حنفيّة إلى عليّبن الحسين عليه السلام»:
محمّد، فرزند اميرالمؤمنين على عليه السلام، به ابنالحنفيّة، نيز شناخته مىشود؛ زيرا مادرش از بنىحنيف بود. او در سال 636/15 متولّد شد و در سال 700/81 فوت كرد. او يكى از برترين نوادگان ابوطالب بود و به شجاعت، دانش و نجابت زبانزد بود. كيسانيّه ادّعاى امامت او را بعد از امام حسن عليه السلام داشتند. بنىعبّاس نيز بر اين عقيده بودند؛ زيرا آنها امامت را بدين ترتيب مىدانستند: اميرالمؤمنين، ابنالحنفيه، پسرش، ابوهاشم (متوفى 717/98 يا 718/99) و سپس به محمّدبن علىبن عبداللَّهبن العبّاس (743/125 - 681/62)، پدر خلفاى اوّل و دوم عباسى، سفّاح و
1.۶۸۵/۶۵ - ۶۸۴/۶۴ حكمرانى - ۶۲۳/۲
2.بنگريد: مرآت العقول، ج ۴، ص ۸۲