4. مهدويّت و اهل بيت
بُعد چهارم در جامعنگرى به انديشه مهدويّت، درك شئون «اهل بيت» و جايگاه آنها در منظومه دينورزى است؛ چون امام مهدى به اتّفاق شيعه و اهل سنّت، از اهل بيت پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه وآله است ۱ بايد شئون «اهل بيت» و جايگاه آنان را در قرآن شناخت. اهل بيت در اينجا افرادى منتسب به بيت نبوّتاند كه از نظر علمى و عملى و صفات انسانى، شايسته بيت رسول مكرم اسلاماند. اين اصطلاح در لسان آيات و روايات تنها بر افرادى خاصّ با ويژگيهاى منحصر به فرد تطبيق شده است. ۲
خداوند «اهل بيت» را گرامى داشت و آنان را با طهارتى ويژه، تطهير كرد و از هر نوع كمبود (كه در قد و قامت انسانى است) و گمراهى، پاك ساخت. قرآن مىفرمايد: (إنَّمَا يُريدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنكُمُ الرِّجسَ أهْلَ البَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطهيراً)۳۴ اهل بيت در قرآن، وارث كتاب خدا و علوم و معارف وحىاند: (ثُمَّ أوْرَثْنَا الكِتَابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنَا مِنْ عِبَادِنَا...)۵«آنگاه ما اين كتاب را به بندگان برگزيده خود به ارث داديم.»۶
خداوند آنان را برگزيد: (إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى آدَمَ وَ نُوحاً وَ آلَ إبْراهِيمَ وَ آلَ عِمْرَانَ عَلَى العَالَمِين * ذُرِّيَّةً بَعْضُهَا مِن بَعْضٍ...)۷«همانا خداوند، آدم و نوح و آل ابراهيم و آل عمران را بر همه عالميان برگزيد * كه برخىشان فرزندان برخى ديگرند.»اهل بيت از آل ابراهيماند و خداوند آنان را بر ساير عالميان برگزيد. ۸ و براى آنان حقوقى قرار داد؛
1.نك: ابن ابىشيبة، ح ۳۷۳۶۷؛ طوسى، ص ۱۸۶؛ ترمذى، ح ۲۲۳۰
2.براى توضيح بيشتر، نك: نجارزادگان، ص ۱۴-۱۷
3.احزاب (۳۳) / ۳۳
4.درباره دلالت اين آيه بر عصمت اهل بيت، نك: طوسى، ص ۵۶۲، ح ۱۱۷۴؛ حاكم نيشابورى، ج ۲، ص ۴۵۱، ح ۳۵۵۸ و...
5.فاطر (۳۵) / ۳۲
6.درباره دلالت اين آيه بر وراثت اهل بيت نك: صدوق، عيون الاخبار، ج ۱، ص ۲۸۸
7.آل عمران (۳) / ۳۳-۳۴
8.نك: قمى مشهدى، ۳ / ۷۱-۷۸، وى دهها روايت از كتب معتبر در اينباره نقل كرده است