69
فصلنامه علوم حديث ۲۷

درستى است كه در عبدالعظيم حسنى متجلى است. او از كسانى نيست كه نهر عظيم علم امامان را -كه دست به حقايق داشته اند وانهد و سنگ ريزه هاى ديگران را -كه نمى از رطوبت دارد بمكد. نهر را وانهد و نمها را بمكد. آن گونه كه امام باقر(ع) در حق مخالفان خود فرموده اند: «يمصون الثماد و يدعون النهر العظيم». ۱
عبدالعظيم حسنى با حضور در محضر امام و با مكاتبه و نامه نگارى، از درياى علم امامان بهره مى گيرد و با واسطه و بى واسطه به نهر عظيم علم امامان(ع) وارد مى شود و سيراب مى گردد و آن گاه اين علم ناب را در ميان مردم گسترش مى دهد و طالبان حقيقت را با نشر احاديث در رسيدن به حقيقت اميدوار مى سازد.
نشر حديث ارزشى است كه عبدالعظيم در رى هم بدان اشتغال داشت و حتى در زمان اختفاى خويش، بدان همت مى گمارد. در برخى روايات، راوى متذكر مى شود كه اين حديث را از عبدالعظيم حسنى در رى شنيده است. ۲

6. كثرت روايت

رواياتى كه روايتگرى را ارزش معرفى مى كرد، به اندازه و كثرت آن نيز توجه داشت. بنابراين كثرت روايت ارزشى مضاعف خواهد بود. در شأن جمعى از راويان احاديث آمده است كه كثير الروايه بوده اند. حضرت عبدالعظيم حسنى مجموعه اى گسترده از روايات امامان را نقل مى كند كه باواسطه و يا بى واسطه از امام شنيده است.
در مسند حضرت عبدالعظيم بيش از صد روايت از مجموعه روايى حضرت عبدالعظيم آمده است كه اين تعداد نشان از كثيرالروايه بودن اين راوى بزرگ دارد.
صاحب بن عبّاد، در رساله اش درباره شخصيت حضرت عبدالعظيم، درباره كثرت روايت وى مى نويسد:
كثير الرواية و الحديث، يروى عن ابى جعفر محمد بن على بن موسى و عن

1.الكافى، ج ۱، كتاب الحجّة، باب ۳۲، ح ۶، ص ۲۸۰.

2.امالى طوسى، ص ۴۹۴، مسند حضرت عبدالعظيم حسنى(ع)، ح ۱۰۶.


فصلنامه علوم حديث ۲۷
68

۰.معاوية بن عمار قال:قلت لأبي عبداللّه: رجل راوية لحديثكم يبثّ ذلك إالى الناس و يشدّده في قلوب شيعتكم، و لعلّ عابداً من شيعتكم ليست له هذه الرواية أيّهما افضل؟ قال: «راوية لحديثنا يبثّ في الناس و يشدّد في قلوب شيعتنا، أفضل من ألف عابد» ۱ ؛

۰.معاوية بن عمّار گويد:از امام صادق(ع) پرسيدم: شخصى حديث شما را بسيار روايت مى كند. حديث را در ميان مردم مى گستراند و در دلهاى شيعيانتان استوار مى سازد و از آن سو، عابدى از شيعيان شماست كه ويژگى روايتگرى بسيار را ندارد؛ كدام يك از اين دو برترند؟ حضرت فرمود: «آنكه حديث ما را روايت مى كند و در ميان مردم مى گستراند و حديث را در دل هاى شيعيان ما محكم و استوار مى سازد، بالاتر از هزار عابد است».

در روايتى مى خوانيم:

۰.قال رسول اللّه(ص):اللّهم ارحم خلفائى - ثلاث مرّات - قيل له: يا رسول اللّه، و من خلفاؤك؟ قال: الذين يأتون من بعدي و يروُون أحاديثي و سنتي فيسلّمونها الناس من بعدي ۲ ؛

۰.پيامبر خدا سه بار فرمود:خدايا جانشينان مرا مورد رحمت خويش قرار بده! سؤال شد: اى رسول خدا، جانشينان شما كيان اند؟ حضرت فرمود: آنان كه پس از من مى آيند و احاديث و سنّت مرا روايت مى كنند و پس از من آنها را در اختيار مردم قرار مى دهند.

ارزشمندى روايتگرى از اين روايات به خوبى به دست مى آيد. كلام و حديث امامان را آموختن و آنها را در ميان مردم گستراندن كارى، چون كار پيامبر و راوى حديث، همانند جانشين پيامبر است. پيروى راستين از پيامبر و امامان(ع) همان است كه سنّت و احاديث آنان را فراگيريم و بدان عمل كنيم و بر پايه آن، خويش و جامعه را بسازيم و روايتگرى مقدمه اين فهم است.
عبدالعظيم حسنى چهره اى است كه حق را نزد امامان يافته و بر در خانه آنان مقيم شده و هر چه دارد از آنان است.
مراجعه به امام، سؤال از امام و دريافت حقيقتها از امام، گوياى تسليم و باور

1.همان، ج ۲، ص ۱۴۵، ح ۸.

2.همان، ص ۱۴۴، ح ۴.

  • نام منبع :
    فصلنامه علوم حديث ۲۷
    تاريخ انتشار :
    بهار 1382
    سردبیر :
    محمدی نیک (ری شهری)، محمد
    صاحب امتیاز :
    دانشکده علوم حديث
    مدیر اجرایی :
    محمد قنبری
    نشانی :
    قم، بلوار پانزده خرداد، شهرک جهاد، مؤسسه علمی فرهنگی دارالحدیث، ص پ : 37185-3431
    تلفن :
    0251-7176131
    امور مشترکان :
    0251-7176413
    دورنگار :
    0251-7785050
    پست الکترونیک :
    ulumhadith@hadith.net
    امتیاز :
    علمی - پژوهشی، به استناد نامه شماره 6219/3 - 85/7/3 کمیسیون بررسی نشریات علمی کشور
    جانشین سردبیر :
    مهدی مهریزی
تعداد بازدید : 15740
صفحه از 237
پرینت  ارسال به