51 . «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا الْيَهُودَ وَ النَّصارى أَوْلِياءَ...»

روض الجنان: قَوْلُهُ: يا اَيُّها الّذينَ امَنُوا، قديم (جلّ جلالُهُ) خطاب كرد با مؤمنان و ايشان راگفت اى مؤمنان مصدّقان گرويدگان اگر هيچ شما را اصلى هست جهودان و ترسايان را دوست مگيرى؛ چه ايشان دشمنان شمااند و به شما خير نخواهد و بسگالند، به ايشان تولاّ مكنيد و به ايشان موالات و دوستى مكنيد، ايشان دوستان يكديگراند. ^۱
1081. علامه شعرانى: ما به چشم خويش زيانِ موالات آنان را ديده‏ايم، بر هر جا دست يافتند مردم منافق و ملحد و پست و طمّاع را بر مسلمانان مسلط ساختند و همه چيزِ آنها را گرفتند. و آن كس كه تاريخ اندلس و پس از آن تاريخ عثمانى را به دقت بخواند، داند كه چگونه مسلمانان با نصارا دوستى كردند و چگونه نصارا آنها را برانداختند. ^۲

54 . «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا مَنْ يَرْتَدَّ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ فَسَوْفَ يَأْتِي اللّهُ بِقَوْمٍ يُحِبُّهُمْ وَ يُحِبُّونَهُ...»

روض الجنان: ... آنگه گفت: فازَ فيروز؛ ظفر يافت فيروز. ^۳1082. علامه شعرانى: «فيروز» خود به معنى مظفر است و «فاز» هم بدين معنى است. و حضرت پيغمبر صلى‏الله‏عليه‏و‏آله از عمل او تعبير به فعلى كرد كه با نام او متناسب بود. اما صحيح آن است كه يعقوبى گفت اسود در عهد ابوبكر كشته شد. ^۴
روض الجنان: ... دو مرد از يمامه: نام يكى رجال بن نهثل، نام ديگرى محكم... . ^۵
1083. علامه شعرانى: در بسيارى از كتب رحال بن عنثوه است و محكم‏بن طفيل و رحال به همه حروف مهمله و عنثوه به عين و نون و ثاء مثلّث و واو و هاء در آخر. ^۶
روض الجنان: چون رسول عليه‏السلام با جوار رحمت ايزدى انتقال كرد، جهودان و ترسايان شماتت كردند... . ^۷
1084. علامه شعرانى: يعنى خوشحال شدند. ^۸
روض الجنان:... گفت: واللّه! كه مردى سخت قوَّت بود، دور غايت بود. ^۹
1085. علامه شعرانى: يعنى كسى كه مى‏خواست به غايت فضل و منقبت او برسد راهى دور در پيش داشت. ^۱۰
روض الجنان: ... و گاه با دنيا خطاب مى‏كرد و مى‏گفت: اى دنيا مرا تعرّض مى‏كنى؟ يا با من به بازار مى‏كنى...! ^۱۱
1086. علامه شعرانى: بازار مى‏كنى ترجمه «تسوّقت» به سين بى‏نقطه مشتق از سوق است به معنى بازار. و بازار كردن به معنى معامله كردن و اظهار رفاقت و دوستى براى فريب، چنان‏كه رسم آنان است. و اين كلمه به وجه ديگر هم روايت شده است. ^۱۲روض الجنان:راوى خبر گويد: كه روز صريخ أسد عُوَيْلِمْ از صفّ كافران اسب برون زد؛ در خبر است كه چهار صد من آهن بر او و بر اسبش بود. ^۱۳
1087. علامه شعرانى: در بعض كتب ديدم در يكى از غزوات گفته و در اينجا روز صريخ است و من روز صريخ را ندانستم چيست و كدام يك از غزوات رسول صلى‏الله‏عليه‏و‏آلهبدين نام است. و اين حكايت را بدين تفصيل جاى ديگر نيافتم. و در بحار از مناقب ابن شهر آشوب نام اسدبن عويلم را در ذيل غزوه طائف آورده است. ^۱۴ والعلم عند الله. و در افواه نظير اين قصه به مرحب نيز منسوب است. ^۱۵
روض الجنان: وَالاَيادي قُرُوضٌ. ^۱۶
1088. علامه شعرانى: دستها به هم قرض مى‏دهند و انعامها معاوضه مى‏شوند. ^۱۷
روض الجنان: ... اگر شما بروى بروى كه رفته بهى رفتنى رفته به. ^۱۸
1089. علامه شعرانى: رفته باشيد بهتريد. ^۱۹
روض الجنان: ... آنكه از حضرت برود به مصحّف سفر رود. ^۲۰
1090. علامه شعرانى: مصحّف سفر سقر است به قاف، يعنى جهنم. ^۲۱