58 . «وَ إِذا نادَيْتُمْ إِلَى الصَّلاةِ اتَّخَذُوها هُزُواً وَ لَعِباً...»
روض الجنان: ... برخاستندى كه بر مخيزاند و نماز كردندى مكناد، و ركوع كردند
كه مكناد و سجود كردند كه مكناد. ۱
1101. علامه شعرانى: از اين سه كلمه «مكناد» معلوم مىشود در دعا مفرد و جمع را مانند يكديگر استعمال مىكرد. ۲
روض الجنان: ... خداى تعالى از گفتِ ايشان اين آيت بفرستاد و رد كرد برايشان اين آيت «وَ مَنْ أَحْسَنُ قَوْلاً مِمَّنْ دَعا إِلَى اللّهِ» . ۳
1102. علامه شعرانى: آيه در سوره فصّلت مكى است و تشريع اذان در مدينه بود. پس نزول آيه هنگام تشريع اذان به نظر صحيح نمىرسد مگر آنكه گوييم پيغمبر صلىاللهعليهوآلهدر آن هنگام اين آيه قرائت كرد. ۴
روض الجنان: ... يا هذا، اين ناقوس بهايى است؟ ۵
1103. علامه شعرانى: يعنى به قيمت مىفروشى. ۶
روض الجنان: .... تا به آخر بانگ نماز مرا بياموخت، من ياد گرفتم، آنگه گفت: چون نماز نزديك رسد هم اين ببايد گفتن، جز كه به جاى خود قَدْ قامتِ الصَّلاة دو بار در افزود... . ۷
1104. علامه شعرانى: در آن جايى كه اكنون مىگويند پيش از الله اكبر دوم. ۸
روض الجنان: ... و اين خبر ضعيف مىآيد مرا و اگر درست باشد همانا رسول عليهالسلامبر خواب بعضى مردمان اعتماد نكرده باشد درين معنى تا بر وى وحى نيامده باشد، چون وحى آمده باشد آنگه كار بندد رسُول آن را. ۹1105. علامه شعرانى: يعنى بر فرضِ اينكه عبداللهِ زيد اين خواب ديده باشد، حضرت رسالت بر خواب او اعتماد نفرمود و دستور نداد تا وحى بر خود آن حضرت نازل گشت، آن گاه عمل كرد.
و شايد حكمت در خواب عبداللهِ زيد آن بود كه مردم بدانند اظهار شهادت به رسالت خاتم انبيا در اذان هر روز از جانب پروردگار بوده است و به خواب مردى بيگانه آمده است و توهّم نكنند آن حضرت به محض ميل خود براى جاه ـ نعوذ بالله ـ اين دستور داد. ۱۰
روض الجنان: ... و ايشان را بر بختيان نشانند... . ۱۱
1106. علامه شعرانى: يعنى شتران بختى. ۱۲
1.روض الجنان، ج ۷، ص ۳۹؛ در چاپ مشهد هر سه «مكناند» ضبط شده و در پاورقى «مكناد» آمده است.
2.روح الجنان، ج ۴، ص ۲۵۹.
3.روض الجنان، ج ۷، ص ۳۹ ـ ۴۰. فصلت (۴۱): ۳۳.
4.روح الجنان، ج ۴، ص ۲۶۰.
5.روض الجنان، ج ۷، ص ۳۹ـ۴۰.
6.روض الجنان، ج ۷، ص ۴۰ ـ ۴۱.
7.روض الجنان، ج ۷، ص ۴۱.
8.روح الجنان، ج ۴، ص ۲۶۱.
9.روض الجنان، ج ۷، ص ۴۲؛ در چاپ مشهد «نجيبانى» ضبط شده است.
10.روح الجنان، ج ۴، ص ۲۶۲.