حديث گردآمده است. نويسنده، اين نوشتار را در سى باب و 91 فصل تنظيم نموده است (29 باب آن به ترتيب حروف الفباست و در باب سى ام، سخنان كوتاهى درباره توحيد و وصايا آمده است). امّا نسخه هاى خطّى اين كتاب ـ حتّى نسخه اى كه به دست صاحب «رياض العماء» رسيده ـ فاقد باب سى ام بوده است. ۱
به نظر مى رسد كه علاّمه مجلسى، به نسخه كامل آن دسترس داشته كه شامل باب سى ام هم بوده؛ ۲ زيرا در «بحارالأنوار»، خطبه اول «نهج البلاغه» را به نقل از اين كتاب آورده، در صورتى كه خطبه ها و وصايا در باب اسى ام آن بوده است. ۳
اين كتاب، اخيرا(1377ش/1419ق) به همّت آقاى حسين حسينى بيرجندى، در 566 صفحه (وزيرى)، توسط انتشارات مؤسسه «دارالحديث» به زيور طبع آراسته شده است.
همچنين علاّمه ميرزا محمد تقى خان سپهر كاشانى (لسان الملك) (م1297ق) آن را با اضافاتى همراه با ترجمه فارسى بخشى از آن در آخر «ناسخ التواريخ» (جلدهاى پنجم و ششم) نقل كرده و مكرّر به چاپ رسيده است: (تهران، اسلاميه، 1383ق/1342ش).
اين كتاب، به وسيله احمد بن محمد بن خلف تلخيص شده و «المحكم المنتخب من عيون الحكم» ناميده شده و نسخه اى از آن، در كتابخانه دانشگاه قرويّين در فاس مراكش (تحرير سال 1152ق) موجود است. ۴
2ـ «الجواهر العلية فى الكلمات العلوية»
على بغدادى
اين كتاب، به ترتيب حروف الفبا نوشته شده و به عنوان تكمله «غرر الحكم» آمده ۵ و
1.رياض العلماء، ج۴، ص۲۵۳؛ الذريعة، ج۱۵، ص۳۷۹؛ غرر الحكم (انصارى)، ص۷ .
2.المحقّق الطباطبائى، ج۳، ص۱۲۹۴ .
3.بحارالأنوار، ج۱، ص۳۴ .
4.المحقّق الطباطبائى، ج۳، ص۱۲۹۵ (به نقل از: فهرست كتابخانه دانشگاه قرويّين، ج۲، ص۴۰۵).
5.الذريعة، ج۵، ص۲۷۳ .