321 . شعب المقال في درجات الرجال(عربى)

از : ابو القاسم بن محمّد بن احمد نراقى ، نجم الدين (1319 ق)

رساله مفصّلى است در رجال ، مؤلف تصميم داشته اين رساله را در هشت شعبه تنظيم نمايد ، ولى گويا بيش از چهار شعبه آن را تأليف ننموده و نسخه‏هاى موجود از اين كتاب و همچنين نسخه چاپى نيز فقط شامل چهار شعبه اوّل است .
تأليف اين بخش در 27 ربيع ثانى 1291 پايان يافته و عنوان شعبه‏هاى آن چنين است :
الشعبة الاولى : فى الفواتح ، شامل چهار فاتحه (1 . فى بيان الحاجة الى علم الرجال ، 2 . اذا اطلق الجرح و التعديل مطلقا ، 3 . فى تعارض الجرح و التعديل ، 4 . فى اصطلاح المدح و القدح) .
الشعبة الثانيه : فى ذكر الرجال الذين لم يدع احد ضعفهم بل وصفهم الكل بالوثاقة او البعض مع عدم تعرض الباقى له بما ينافيه .
الشعبة الثالثة : فى الرجال الذين اختلفت فى وثاقتهم .
الشعبة الرابعة : فى الممدوحين دون الوثاقة .
چاپ : در سال 1376ق ، از سوى ديوان الانتشارات الدينية و چاپخانه گلبهار يزد ، با تصحيح شيخ محمّد على نحوى در مدرسه شفيعيه يزد با مقدمه آية اللّه‏ شيخ محمّد خالصى و به اهتمام حسين صفايى نراقى ، در قطع رقعى ، در 246 صفحه به چاپ رسيده ، كه فقط چهار شعبه اوّل كتاب را شامل است .
[ الذريعة : 13 / 191 ؛ معجم المطبوعات العربية فى ايران : 302 ]
آغاز : بذكر اللّه‏ استفتح مقالى و بشكره استنجح سو?لى و عليه توكلى فى كل حالى ... اما بعد ... ان علم الرجال مما لا يخفى قدره ... و رتبته على ثمانية شعب افتتاحها بالفواتح و بالخواتم ينتهى المطلب ... الشعبة الاولى فى الفواتح و هى اربعة فاتحة .
انجام : المخزومى تقدم بهذا العنوان فى الاسماء ، قد تم الشعبة الرابعة من كتاب شعب المقال ... .

نسخه‏ها :

1592 / 1 . قم ، مرعشى : 10306 ، نسخ ، محمّد مقيم بن محمّد باقر اصفهانى ، سه‏شنبه 7 رجب 1074ق ، 245 برگ ، 22 سطر ، 25×13 [ فهرست مرعشى : 26 / 245 ] .
1593 / 2 . مشهد ، آستان قدس رضوى : 7776 ، آغاز : برابر نمونه ، نسخ ، بدون نام كاتب ، 1089ق ، دو بار مقابله شده يك بار آقا هادى بن ملا صالح مازندرانى با نسخه اصل در 1089ق و بار دوم يحيى بن محمّد شفيع اصفهانى در 1319ق مقابله كردند ، 170 برگ [ فهرست آستان قدس : 6 / 614 ] .
1594 / 3 . قم ، مرعشى : عكس 848 ، تعليق ، بدون نام كاتب ، قرن 11ق ، عكس از نسخه كتاب‏خانه مرحوم حاج ميرزا ابوطالب سيدى قمى تهيه شده است ، 152 برگ [ فهرست عكسى مرعشى : 2 / 325 ] .
1595 / 4 . تهران ، مجلس شوراى اسلامى : 4526 ، از اوّل افتادگى دارد ، نستعليق ، بدون نام كاتب ، قرن 11ق ، 73 برگ [ فهرست مجلس : 12 / 190 ] .
1596 / 5 . قم ، مرعشى : 4573 ، بدون نام كاتب ، 23 ذى قعده 1222ق ، 77 برگ [ فهرست مرعشى : 12 / 147 ] .
1597 / 6 . قم ، مرعشى : 1536 ، آغاز : برابر نمونه ، انجام : برابر نمونه ، نسخ ، بدون نام كاتب ، پنجشنبه 22 رمضان المبارك 1245ق ، 141 برگ ، 22 سطر ، 21×15 [ فهرست مرعشى : 4 / 336 ] .
1598 / 7 . تهران ، مجلس شوراى اسلامى : 4531 ، نستعليق ، بدون نام كاتب ، قرن 13ق ، 153 برگ [ فهرست مجلس : 12 / 202 ] .
1599 / 8 . تهران ، دانشگاه تهران : 508 ، آغاز : برابر نمونه ، نسخ ، بدون نام كاتب ، اواخر قرن 13ق ، 140 برگ ، سابقه : كتابخانه مرعشى : عكس 61 [ فهرست دانشگاه تهران : 2 / 605 ؛ فهرست عكسى مرعشى : 1 / 62 ] .
1600 / 9 . مشهد ، آستان قدس رضوى : 7777 ، افتادگى دارد ، نسخ ، بدون نام كاتب ، بدون تاريخ كتابت ، 120 برگ [ فهرست آستان قدس : 6 / 614 ] .