26 ـ حيا
1
۰.امام على عليهالسلام:
اَلْحَياءُ مِفْتاحُ كُلِّ الْخَيْرِ؛۱
۰.حيا كليد همه خوبىهاست.
2
۰.رسول اكرم صلىاللهعليهوآله:
اَلْحَياءُ زينَةُ الإِْسْلامِ؛۲
۰.حيا زينت اسلام است.
3
۰.رسول اكرم صلىاللهعليهوآله:
إنَّ اللّهَ يُحِبُّ الْحَيِىَّ الْحَليمَ الْعَفيفَ الْمُتَعفِّفَ؛۳
۰.خداوند انسان با حياىِ بردبارِ پاك دامنى را كه پاكدامنى مىورزد، دوست دارد.
4
۰.امام كاظم عليهالسلام:
اَلْحَياءُ مِنَ الإْيمانِ وَالإْيمانُ فِى الْجَنَّةِ وَالْبَذاءُ مِنَ الْجَفاءِ وَالْجَفاءُ فِى النّارِ؛۴
۰.حيا از ايمان و ايمان در بهشت است و بدزبانى از بىمهرى و بدرفتارى است و بدرفتارى در جهنم است.
5
۰.امام صادق عليهالسلام:
اَلْحَياءُ عَلى وَجْهَيْنِ فِمِنْهُ ضَعْفٌ وَمِنْهُ قُوَّةٌ وَإسْلامٌ وَإيمانٌ؛۵
۰.حيا بر دو گونه است: يكى حياى ضعف و ناتوانى و ديگرى حياى قدرت و اسلام و ايمان.
6
۰.رسول اكرم صلىاللهعليهوآله:
اَلْحَياءُ عَشَرَةُ أَجْزاءٍ فَتِسْعَةٌ فِى النِّساءِ وَواحِدٌ فِى الرِّجالِ؛۶
۰.حيا ده جز دارد، نه جزء آن در زنان است و يك جزء در مردان.
7
۰.امام على عليهالسلام:
غايَةُ الْحَياءِ أنْ يَسْتَحْيِىَ الْمَرءُ مِنْ نَفْسِهِ؛۷
۰.اوج حيا اين است كه آدمى از خودش حيا كند.
8
۰.امام على عليهالسلام:
ثَلاثٌ لايُسْتَحْيى مِنْهُنَّ: خِدْمَةُ الرَّجُلِ ضَيْفَهُ وَقيامُهُ عَن مَجْلِسِهِ لأَِبيهِ وَمُعَلِّمِهِ وَطَلَبُ الْحَقِّ وَإنْ قَلّ؛۸
۰.از سه كار حيا نبايد كرد: خدمت به ميهمان، از جا برخاستن در برابر پدر و آموزگار خويش و طلب حق گرچه اندك باشد.
9
۰.امام على عليهالسلام:
اَلْحَياءُ مِنَ اللّهِ يَمْحو كَثيرا مِنَ الْخَطايا؛۹
۰.حيا از خدا بسيارى از گناهان را پاك مىكند.
10
۰.رسول اكرم صلىاللهعليهوآله:
أمَّا الحَياءُ فَيَتَشَعَّبُ مِنهُ اللِّينُ، والرّأفَةُ، والمُراقَبَةُ للّهِِ فِى السِّرِّ والعَلانيَةِ، والسَّلامَةُ، واجْتِنابُ الشَّرِّ، والبَشاشَةُ، والسَّماحَةُ، والظَّفَرُ، وحُسْنُ الثَّناءِ عَلَى المَرءِ فِى النّاسِ، فَهذا ما أصابَ العاقِلَ بِالحَياءِ، فَطُوبى لِمَن قَبِلَ نَصيحَةَ اللّهِ وخافَ فَضيحَتَهُ؛۱۰
۰.اما شاخههاى حيا عبارتند از: نرمش، مهربانى، در نظر داشتن خدا در آشكار و نهان، سلامت، دورى از بدى، خوشرويى، گذشت، بخشندگى، پيروزى و خوشنامى در ميان مردم، اينها فوايدى است كه خردمند از حيا مىبرد. خوشا بحال كسى كه نصيحت خدا را بپذيرد و از رسوايى خودش بترسد.
1.۱. غررالحكم ۱/۹۳/۳۴۰
2.۲. مستدركالوسايل۱/۴۸۸/۱۲۴۴
3.۳. كافى۲/۱۱۲/۸
4.۴. بحارالأنوار۷۸/۳۰۹/۱
5.۵. بحارالأنوار۷۸/۲۴۲/۱۰۸
6.۶. كنزالعمال۳/۱۲۱/۵۷۶۹
7.۷. غررالحكم۴/۳۷۳/۶۳۶۹
8.۸. غررالحكم۳/۳۳۸/۴۶۶۶
9.۹. غررالحكم۱/۳۹۹/۱۵۴۸
10.۱۰. تحف العقولص۱۷