44 ـ تشكر از مردم
1
۰.امام سجاد عليهالسلام:
أمّا حَقُّ ذِى المَعروفِ عَلَيكَ فَأن تَشكُرَهُ وتَذكُرَ مَعروفَهُ، وَ تُكْسِبَهُ المَقالَةَ الحَسَنَةَ وَتُخلِصَ لَهُ الدُّعاءَ فيما بَينَكَ وَ بَينَ اللّهِ عَزَّوَجَلَّ، فَإذا فَعَلتَ ذلِكَ كُنتَ قَد شَكَرتَهُ سِرّا وَ عَلانيَةً، ثُمَّ إن قَدَرْتَ عَلى مُكافاتِهِ يَوما كافَيْتَهُ؛۱
۰.حق كسى كه به تو نيكى كرده، اين است كه از او تشكر كنى و نيكيش را به زبانآورى و از وى به خوبى ياد كنى و ميان خود و خداى عزوجل برايش خالصانه دعا كنى، هرگاه چنين كردى بىگمان پنهانى و آشكارا از او تشكر كردهاى. سپس اگر روزى توانستى نيكى او را جبران كنى، جبران كن.
2
۰.امام رضا عليهالسلام:
مَنْ لَمْ يَشْكُرِ الْمُنْعِمَ مِنَ الْمَخْلوقينَ لَمْ يَشْكُرِ اللّهَ عَزَّوَجَلَّ؛۲
۰.هر كس در مقابل خوبى مردم تشكر نكند، از خداى عزّوجلّ تشكر نكرده است.
3
۰.امام على عليهالسلام:
إنَّ مَكْرَمَةً صَنَعتَها إلى أحَدٍ مِن النّاسِ، إنّما أكرَمتَ بِها نَفسَكَ وزَيَّنتَ بِها عِرضَكَ، فَلا تَطلُبْ مِن غَيرِكَ شُكرَ ما صَنَعتَ إلى نَفسِكَ؛۳
۰.اگر به كسى خوبى كردى در واقع با اين كار خود را گرامى داشتهاى و به خودت آبرو دادهاى، پس به سبب خوبىاى كه به خودت كردهاى از ديگران خواهان تشكر مباش.
4
۰.امام على عليهالسلام:
شُكْرُكَ لِلرّاضى عَنْكَ يَزيدُهُ رِضا وَوَفاءً، شُكْرُكَ لِلسّاخِطِ عَلَيْكَ يوجِبُ لَكَ مِنْهُ صَلاحا وَتَعَطُّفا؛۴
۰.سپاسگزارى تو از كسى كه از تو راضى است، موجب رضايت و وفادارى بيشتر او مىشود و سپاسگزاريت از كسى كه از تو ناخشنود است، سبب رفع ناراحتى و مهربانى او نسبت به تو مىشود.
5
۰.امام على عليهالسلام:
مَنْ صَنَعَ بِمِثْلِ ما صُنِعَ اِلَيْهِ فَاِنَّما كافاهُ وَمَنْ اَضْعَفَهُ كانَ شَكورا؛۵
۰.هر كس در برابر خوبىاى كه به او شده همانند آن را انجام دهد آن را تلافى كرده است و اگر بيشتر از آن خوبى كند، سپاسگزارى نموده است.
6
۰.امام رضا عليهالسلام:
إنَّ اللّهَ عَزَّوَجَلَّ أَمَرَ... بِالشُّكْرِ لَهُ وَلِلْوالِدَيْنِ فَمَنْ لَمْ يَشْكُر والِدَيْهِ لَمْ يَشْكُرِ اللّهَ؛۶
۰.خداى عزّوجلّ دستور داد... به سپاسگزارى از خود و از پدر و مادر، پس كسى كه از پدر و مادر خود سپاسگزارى نكند از خداوند سپاسگزارى نكرده است.
7
۰.امام صادق عليهالسلام:
لَعَنَ اللّهُ قاطِعى سُبُلَ المَعروفِ قيلَ وَما قاطِعوا سُبُلِ المَعْروفِ؟ قالَ: اَلرَّجُلُ يُصنَعُ إلَيهِ المَعْروفَ فَيَكفُرُهُ، فَيَمْتَنِعُ صاحِبُهُ مِن أن يَصنَعَ ذلِكَ إلى غَيرِهِ؛۷
۰.خدا لعنت كند راهزنان نيكى را. سئوال شد راهزنان نيكى چه كسانى هستند؟ فرمودند: كسى كه به او نيكى شود، و او ناسپاسى كند، در نتيجه نيكوكار را از نيكى به ديگران باز دارد.
8
۰.امام على عليهالسلام:
لا يُزَهِّدَنَّكَ فِى المَعروفِ مَن لا يَشكُرُ لَكَ، فَقَد يَشكُرُكَ عَلَيهِ مَن لا يَستَمتِعُ بِشَىءٍ مِنهُ، وَقَد تُدرِكُ مِن شُكرِ الشّاكِرِ أكثَرَ مِمّا أضاعَ الكافِرُ، واللّهُ يُحِبُّ المُحسِنينَ؛۸
۰.تشكر نكردن ديگران از تو نبايد تو را به خوبى كردن بىرغبت سازد، زيرا كسى كه از آن نيكى كمترين بهرهاى نمىبرد (يعنى خداوند) از تو قدردانى مىكند و از سپاسگزارى اين سپاسگزار به بيش از آن چيزى مىرسى كه فرد ناسپاس فرو گذاشته است و خداوند نيكوكاران را دوست دارد.
9
۰.امام صادق عليهالسلام:
إنَّ المُؤمِنَ مُكَفَّرٌ وذلِكَ أنَّ مَعروفَهُ يَصعَدُ إلىَ اللّهِ تَعالى فَلا يَنتَشِرُ فِى النّاسِ، والكافِرُ مَشهورٌ وذلِكَ أنَّ مَعروفَهُ لِلنّاسِ يَنتَشِرُ فِى النّاسِ ولا يَصعَدُ إلَى السَّماءِ؛۹
۰.مؤمن ناسپاسى مىشود، زيرا خوبى او به درگاه خداى تعالى بالا مىرود و در ميان مردم شايع نمىشود، اما خوبىهاى كافر شايع مىشود چون براى مردم است و به درگاه الهى بالا نمىرود.
10
۰.رسول اكرم صلىاللهعليهوآله:
أفْضَلُ النّاسِ عِنْدَ اللّهِ مَنْزِلَةً وَأَقْرَبُهُمْ مِنَ اللّهِ وَسيلَةً الْمُحْسِنُ يُكَفَّرُ إحْسانُهُ؛۱۰
۰.بهترين مردم در نزد خداوند و نزديكترين آنان به او، نيكوكارى است كه از نيكى او قدردانى نمىشود.
1.۱. خصالص۵۶۸
2.۲. عيونالاخبارالرضا عليهالسلام ۱/۲۷/۲
3.۳. غررالحكم۲/۵۴۲/۳۵۴۲
4.۴. غررالحكم۴/۱۶۱/۵۶۶۸و۵۶۶۹
5.۵. كافى۴/۲۸/۱
6.۶. خصال۱۵۶/۱۹۶
7.۷. كافى۴/۳۳/۱
8.۸. نهجالبلاغهحكمت۲۰۴
9.۹. عللالشرايع۲/۵۶۰/۱
10.۱۰. بحارالأنوار۷۵/۴۴/۱