91 ـ ظلم
1
۰.رسول اكرم صلىاللهعليهوآله:
اَلظُّلْمُ ثَلاثَةٌ: فَظُلْمٌ لايَغْفِرُهُ اللّهُ وَظُلْمٌ يَغْفِرُهُ وَظُلْمٌ لايَتْرُكُهُ، فَأَمَّا الظُّلْمَ الَّذى لايَغْفِرُ اللّهُ فَالشِّرْكُ قالَ اللّهُ: «إنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظيمٌ» وَأَمَّا الظُّلْمَ الَّذى يَغْفِرُهُ اللّهُ فَظُلْمُ الْعِبادِ أَنْفُسَهُمْ فيما بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ رَبِّهِمْ وَأَمَّا الظُّلْمَ الَّذى لا يَتْرُكُهُ اللّهُ فَظُلْمُ الْعِبادِ بَعْضُهُمْ بَعْضا؛۱
۰.ظلم سه قسم است، ظلمى كه خدا نمىآمرزد، ظلمى كه مىآمرزد و ظلمى كه از آن نمىگذرد، اما ظلمى كه خدا نمىآمرزد شرك است خداوند مىفرمايد «حقا كه شرك ظلمى بزرگ است» و اما ظلمى كه خدا مىآمرزد، ظلم بندگان بخودشان ميان خود و پروردگارشان است اما ظلمى كه خدا از آن نمىگذرد ظلم بندگان به يكديگر است.
2
۰.رسول اكرم صلىاللهعليهوآله:
اِتَّقوا دَعْوَةَ الْمَظْلومِ وَإنْ كانَ كافِرا فَإِنَّها لَيْسَ دونَها حِجابٌ؛۲
۰.از نفرين مظلوم بترسيد اگر چه كافر باشد، زيرا در برابر نفرين مظلوم پرده و مانعى نيست.
3
۰.رسول اكرم صلىاللهعليهوآله:
مَنْ أَخَذَ لِلْمَظْلومِ مِنَ الظّالِمِ كانَ مَعىَ فِى الْجَنَّةِ تَصاحُبا؛۳
۰.هر كس داد مظلوم را از ظالم بگيرد، در بهشت با من يار و همنشين باشد.
4
۰.رسول اكرم صلىاللهعليهوآله:
إِنَّ النّاسَ إِذا رَأَوُا الظّالِمَ فَلَمْ يَأْخُذوا عَلى يَدَيْهِ أَوْشَكَ أَنْ يَعُمَّهُمُ اللّهُ بِعِقابٍ مِنْهُ؛۴
۰.مردم آنگاه كه ظالم را ببينند و او را باز ندارند، انتظار مىرود كه خداوند همه را به عذاب خود گرفتار سازد.
5
۰.رسول اكرم صلىاللهعليهوآله:
لِيَنْصُرِ الرَّجُلُ أَخاهُ ظالِما أَوْ مَظْلُوما إِنْ كانَ ظالِما فَيَنْهاهُ فَإِنَّهُ لَهُ نُصْرَةٌ وَإِنْ كانَ مَظْلوما فَيَنْصُرُهُ؛۵
۰.انسان بايد برادر (دينى) خويش را يارى كند چه ظالم باشد چه مظلوم اگر ظالم باشد او را باز دارد كه اين بمنزله يارى كردن اوست و اگر مظلوم باشد ياريش كند.
6
۰.رسول اكرم صلىاللهعليهوآله:
يَقولُ اللّهُ عَزَّوَجَلَّ: وَعِزَّتى وَجَلالى لأََنْتَقِمَنَّ مِنَ الظّالِمِ فى عاجِلِهِ وآجِلِهِ وَلأََنْتَقِمَنَّ مِمَّنْ رَأى مَظْلوما فَقَدَرٌ أَنْ يَنْصُرَهُ فَلَمْ يَنْصُرْهُ؛۶
۰.خداى عزوجل مىفرمايد: به عزّت و جلالم سوگند كه از ظالم در دنيا و آخرت انتقام مىگيرم و از كسى هم كه مظلومى را ببيند و بتواند ياريش كند و نكند بىگمان انتقام مىگيرم.
7
۰.امام باقر عليهالسلام:
مَا انْتَصَرَ اللّهُ مِنْ ظالِمٍ إِلاّ بِظالِمٍ وَذلِكَ قَوْلُهُ عَزَّوَجَلَّ (وَكَذلِكَ نُوَلّى بَعْضَ الظّالِمينَ بَعْضا)؛۷
۰.خداوند هيچگاه از ظالم انتقام نگرفت مگر به وسيله ظالمى ديگر و اين سخن خداى عزّوجلّ است كه «و بدين سان ظالمان را به سزاى اعمالى كه مىكنند بر يكديگر مسلّط مىكنيم».
8
۰.امام على عليهالسلام:
مَنْ طَلَبَ عِزّا بِظُلْمٍ وَباطِلٍ أَوْرَثَهُ اللّهُ ذُلاًّ بِإِنْصافٍ وَ حَقٍّ؛۸
۰.هر كس عزّت را با ظلم و باطل طلب كند، خداوند به انصاف و حق ذلّت نصيبش مىنمايد.
9
۰.امام سجاد عليهالسلام:
اَللّهُمَّ إِنّى أَعوذُبِكَ مِنْ... أَنْ نَعْضِدَ ظالِما أَوْ نَخْذُلُ مَلْهوفا أَؤْ نَرومَ ما لَيْسَ لَنا بِحَقٍّ؛۹
۰.خدايا به تو پناه مىبرم... از اين كه ظالمى را يارى كنيم و يا مظلوم و دلسوختهاى را بىياور گذاريم و يا آنچه حق ما نيست بخواهيم.
10
۰.رسول اكرم صلىاللهعليهوآله:
رَحِمَ اللّهُ عَبْدا كانَتْ لأَِخيهِ عِنْدَهُ مَظْلِمَةٌ فى عِرْضٍ أَوْمالٍ فَجاءَهُ فَاسْتَحَلَّهُ قَبْلَ أَنْ يُؤْخَذَ وَلَيْسَ ثَمَّ دينارٌ وَلادِرْهَمٌ فَإِنْ كانَتْ لَهُ حَسَناتٌ اُخِذَ مِنْ حَسَناتِهِ وَإِنْ لَمْ تَكُنْ لَهُ حَسَناتٌ حَمَلوا عَلَيْهِ مِنْ سَيِّئاتِهِ؛۱۰
۰.خدا رحمت كند بندهاى را كه حلاليت بطلبد از برادرى كه به آبرو يا مال او تجاوز كرده، قبل از آن كه (در قيامت) از او باز خواست كنند، آنجايى كه دينار و درهمى نباشد، در نتيجه اگر شخص كار نيكى داشته باشد از آن بردارند و اگر نداشته باشد، از گناهان مظلوم برداشته بر گناهان او بيفزايند.
1.۱. نهج الفصاحه ح۱۹۲۴
2.۲. نهج الفصاحه ح۴۸
3.۳. بحارالأنوار۷۵/۳۵۹/۷۴
4.۴. نهج الفصاحه ح۸۳۳
5.۵. نهج الفصاحه ح۲۴۲۲
6.۶. كنزالعمال ۳/۵۰۵/۷۶۴۱
7.۷. بحارالأنوار۷۵/۳۱۳/۲۸
8.۸.شرحنهجالبلاغه۲۰/۳۰۹/۵۳۶
9.۹. صحيفه سجاديهاز دعاى ۸
10.۱۰. نهج الفصاحه ح۱۶۵۷