اقسام مكاتيب
مرحوم احمدى ميانجى مكاتيب و نامه ها ى پيامبر اكرم(ص) را به دو بخش, تقسيم نموده است:
اوّل, نامه هاى علمى اى كه پيامبر (ص) براى امير مؤمنان مى خوانده و حضرت على(ع) آنها را با خطّ مباركش مى نوشته است.
دوم, نامه هايى كه در آنها سلاطين يا اُمرا و حكّام را به اسلام, دعوت كرده يا وظايف آنان را بيان داشته است. همچنين در قسمتى از اين نامه ها, عهدنامه ها و قراردادها و امانت نامه هايى نيز ديده مى شود. از اين قبيل, حدود 255 نامه در كتب تواريخ, ذكر شده كه فقط 229 عدد از آنها به دست ما رسيده است.
ترتيب عناوين در «مكاتيب الرسول(ص)»
اين كتاب ارزشمند, از چهارده فصل و يك خاتمه تشكيل شده است:
فصل اول, در ابتدا كردن نامه ها با «بسم الله الرحمن الرحيم»;
فصل دوم, در بيان الفاظ و كلماتى كه پيامبر(ص) پس از «بسم الله» به آنها شروع مى كرد;
فصل سوم, در توضيح بلاغت نامه هاى حضرت رسول(ص);
فصل چهارم, در بيان الفاظ غريب و مشكلى كه در نامه ها وجود دارد;
فصل پنجم, بحث در اين كه «آيا پيامبر(ص) مى نوشت يا نه؟»;
فصل ششم, در باره نگارندگان نامه ها;
فصل هفتم, درباره نامه هاى پيامبر(ص) به سلاطين و حكّام در دعوت به اسلام;
فصل هشتم, درباره مكاتباتى كه روايات و مضامين آن به دست ما نرسيده است;
فصل نهم, در مورد نامه هاى حضرت كه نزد ائمه(ع) به امانت مانده تا به دست ما رسيده است;
فصل دهم, در دعوت هاى عمومى به اسلام;
فصل يازدهم, نامه هاى حضرت به كارگزاران و حاكمان;
فصل دوازدهم, درباره عهدنامه ها و پيمان هاى حضرت;
فصل سيزدهم, نامه هايى كه رسول خدا براى واگذارى زمين ها مى نوشت;
فصل چهاردهم, نامه هايى كه آن حضرت در موضوعات مختلف نوشته است;
خاتمه: در باره نامه هاى پراكنده اى كه به ايشان نسبت داده شده است.