كتاب العمدة فى عيون صحاح الأخبار في مناقب إمام الأبرار
ابن بطريق, اين كتاب را كه درباره مناقب امير مؤمنان (ع) است, اثرى منحصر به فرد مى داند. ۱ نويسنده بزرگوار, تمام روايات كتاب را از كتب حديثى, تفسيرى و تاريخى اهل سنّت استخراج كرده و مطالبى را در فصول متعدد به ابعاد مختلف زندگى آن امام همام اختصاص داده است. در پايان هر فصل, به توضيح و تبيين و حل مشكلات و معضلات روايت ها مى پردازد.
اين ابتكار, تحسين علماى بعد از وى را نسبت به اين كار برانگيخت; حتى در بعضى از كتب رجالى, اهل سنّت نيز از قافله تمجيدگران جا نمانده اند و او را ستوده اند. تأليف اين كتاب سبب اشتهار نويسنده در ميان شيعه و سنى شد, تا آن جا كه برخى نوشته اند:
و كتاب العمدة و مؤلفه, مشهوران مذكوران فى أسانيد الاجازات ۲ … و [المؤلفه] من كبار شيوخ الشيعة و هو أشهر من أن تشرح أحواله. ۳
اين شهرت تا بدان جاست كه از او با تعبير (فهو صاحب العمدة) ياد مى گردد. ۴
منابع و مستخرجات كتاب العمدة
ابن بطريق در تأليف كتاب مذكور از منابع بسيارى سود جسته است كه اشاره بدان ها خالى از لطف نيست:
صحيح بخارى (79 حديث), صحيح مسلم (95 حديث), الجمع بين الصحيحين للحميدى (56 حديث), كتاب الجمع بين الصحاح الستة للشيخ أبى الحسن رزين بن معاوية بن عمار العبدرى (49 حديث), مسند أحمد بن حنبل شيبانى (194 حديث), تفسير الثعلبى (128 حديث), مناقب ابوالحسن بن على بن محمد الطيب, ابن المغازلى واسطى, مناقب أحمد بن حنبل (معروف به فضائل الصحابة), كتاب السنن لابى داود السجستانى, الموطاى
1.العمدة, ص ۴۲ .
2.بحارالأنوار, ج ۱, ص ۱۰.
3.بحارالأنوار, ج ۱, ص ۲۹.
4.رياض العلماء, ج ۵, ص ۳۵۸.