آن را ترك كردم» . ۱
3 . «آيا شيخ محمدتقى قمى به مصر رفته است يا خير» . ۲
«آقا شيخ محمدتقى به مصر رفت يا خير» . ۳
4 . در مورد كتاب صلات حاج شيخ عبدالكريم نقل شده كه :
«كم كتابى را ديده ام كه اين طور قليل اللفظ وكثيرالمعنى باشد» . ۴
«من كسى را نديدم كه مطالب علمى را اينقدر مختصر ، ساده و روشن بنويسد . اين از خصوصيّات كتاب صَلات حاج شيخ است» . ۵
5 . «علماى اماميه ، ازدواج دائم با كتابيّه را جايز نمى دانند» . ۶
«مشهور بين اعاظم فقهاى اماميّه ، حرمت ازدواج دائم با كتابيّه است» . ۷
و نمونه هاى ديگر . ۸
به هرحال ، اينها نشان مى دهد كه نقل به معنا ، نه تنها در ميان مردم متوسط ، بلكه در ميان خواص و فرزانگان نيز رايج و شايع است .
ج . سيره صحابه و راويان :
محقق حلّى در اين زمينه فرموده است :
إنّ الصحابة كانت تروى مجالس النّبي بعد انقضاءها وتطاول المدّة ويبعد في العادة بقاء الفاظه بعينها على الأذهان، ولأنّ اللّه سبحانه قصّ القصة الواحدة بالفاظ مختلفة. ۹
1.مجله حوزه ، ص۱۴۳ .
2.همان ، ص۱۸۱ .
3.همان ، ص۲۲۲ .
4.همان ، ص۱۲۶ .
5.همان ، ص۲۱۹ .
6.همان ، ص۱۱۷ .
7.همان ، ص۱۳۳ .
8.همان ، ص۱۱۸و۱۳۱ و نيز ص۱۰۲و۱۸۸ و نيز ص۱۵۲و۲۵۲ و نيز ص۱۴۹و۲۵۶ .
9.معارج الأصول ، موسسة آل البيت ، قم ، ۱۴۰۳ق ، ص۱۵۳ .