حرس: حفظ . حرسك اللّه أي حفظك اللّه ۱ .
حرض: [ تحريض : ] اصرار نمودن و حثّ نمودن . محروض عليه ۲ يعنى محثوث عليه ، «حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى الْقِتَالِ»۳ وادار ايشان را و تحثيث نما ايشان را بر قتال ۴ .
حرمان: يعنى ممنوع بودن . ۵ أحرَمَه : منعه . حَرِمة ـ به كسر راء ـ حرمان . ۶ حَريمَة : آن چيزى كه مطبوع انسان است فوت شود ۷ . ۸
حرى: وارسى و جستجو نمودن . تَحَرِّي : قصد و اجتهاد نمودن ، و منه قوله «تَحَرَّوْاْ رَشَدًا»۹ .
حزن: حَزَنَه أمرٌ يعنى او را داخل در غم نمود ، حُزن ضد سرور است ، و أَحزَنَهُ غيره و حَزَنَهُ أيضا ؛ چنين گفت جوهرى . ۱۰ فرق ما بين هم و حزن و غم آن است : هم قبل نزول امر است و او منع مى نمايد خواب را ، غم بعد از نزول امر است او جلب خواب مى نمايد ، حزن به اندوه انداختن تو است چيزى كه فوت شده است ؛ چنين ذكر نمود كفعمى در كتاب فروق خود.
فرق مابين خوف و حزن آن است : حزن انداختن تو است آن امرى كه فوت شده است ، مرادف او است غم . خوف حزن بر امرى است كه هنوز نيامده است.
فرق ما بين حزن و غضب : امر اگر از كسى باشد كه از تو بلند و بالاتر است ، اگر امر از دون تو باشد او غضب است ؛ چنين گفت ابراهيم بن محمد بن ابى عون كاتب در
1.واحرس حوزتهم و امنع حومتهم (الصحيفة السجادية: دعاى بيست و هفتم) .
2.إنّ الأجر محروض عليه . رك: تحف العقول، ص۵۱۱.
3.سوره انفال، آيه ۶۵.
4.فأجرنا... أجرا ... نعتاض به من أنواع الذخر المحروص عليه (الصحيفة السجادية: دعاى چهل و پنجم) .
5.لسان العرب ، ج۱۲ ، ص۱۲۵.
6.صحاح اللغة ، ج۵ ، ص۱۸۹۶.
7.همان ، ج۵ ، ص۱۸۹۷.
8.و نعوذ بك من... حرمان الثواب (الصحيفة السجادية: دعاى هشتم) .
9.سوره جنّ، آيه ۱۴.
10.صحاح اللغة ، ج۵ ، ص۲۰۹۸.