بن‏ مايه‏ هاى قرآنى عبد الجليل رازى در «نقض» - صفحه 86

اين معنى از اهل سنّتْ فضيلت و كرامات باشد.۱

5 . روش تفسيرى «نقض»

روش تفسيرى رازى در نقض، اجتهادى - كلامى است كه با بهره‏گيرى از عقل و نقلِ معتبر، به تفسير آياتى از قرآن پرداخته است. مهم‏ترين شاخصه‏هاى روش تفسيرى وى، عبارت اند از:

الف. معناشناسى مفردات و مصطلحات قرآنى‏

توجّه به معانى لغوى و اصطلاحى مفردات قرآنى، از جمله ويژگى‏هاى روش تفسيرى رازى است. دقت در معناشناسى مفردات سوره حمد،۲ كلمه الحاد،۳ تأثير وجوه ادبى تثنيه آوردن فعل در آيه (أَلْقِيا فىِ جَهَنَّمَ كُلَّ كَفَّارٍ عَنِيد)۴ در معناشناخت آن،۵ از جمله اين نمونه‏ها هستند.

ب. رعايت اصول و مبانى تفسير

ويژگى دوم روش تفسيرى رازى، رعايت اصول و مبانى تفسير است. پيش‏تر در بخش پيشين مقاله از مبانى تفسيرى رازى سخن گفتيم و نمونه‏هايى از مبنامدارى وى در آراى تفسيرى او را گزارش كرديم. رازى هماره بر رعايت مبانى خود در تفسير آيات اهتمام دارد و از آنها عدول نمى‏كند.

ج. تفكيك قلمروهاى فهم قرآن‏

رازى به خوبى از قلمروهاى چهارگانه فهم قرآن (يعنى ترجمه، تفسير، تأويل و تطبيق) آگاهى داشته و در تبيين آيات، مفاهيم هر قلمرو را از همديگر تفكيك كرده است. در رويكرد تأويلى - تطبيقى و آراى تفسيرى رازى به تفصيل نمونه‏هايى را

1.همان، ص ۱۵۱.

2.ر.ك: همان، ص ۴۹۱ و ۴۹۳ به بعد.

3.ر.ك: همان، ص ۳۱۶: الحاد به معناى كژى باشد همان طورى كه در آيات ۴۰ فصّلت و ۱۸۰ اعراف آمده است.

4.سوره ق، آيه ۲۴.

5.نقض، ص‏۲۷۳.

صفحه از 98