حاجتها به خدا برمیگردد؛ خداییکه بخششهای او بیمنّت، گنجینههای رحمتش فناناپذیر و همه موجودات نیازمند بخششهای اویند. از این رو، در دعا علاوه بر حمد و ستایش، تمجید و راز و نیاز، دعاکننده نیازهای خود را از بینیاز مطلق طلب میکند و خود را با منبع بینهایت رحمت و عطوفت اتصال میدهد و سر بر آستان نیاز میساید و همانطور که خداوند متعال میفرمایند:
وَ قالَ رَبُّكُمُ ادْعُونی أَسْتَجِبْ لَكُمْ..۱.
فرمود پروردگارتان: بخوانید مرا تا اجابت کنم شما را...
از این رو، حاجتهای خود را عرضه میدارد و امید استجابت دارد.
در میان این درخواستها و حوایج، برخی فردی و بخشی گروهی است. ادعیه ماه رجب از این جهت ارزیابی میگردد تا مشخص شود نیازها و درخواستهای مطرح شده در ادعیه بیشتر در کدام حیطه است و فراوانی آن چگونه هست؟ لازم به ذکر است که در دستهبندی درخواستها به فردی و گروهی از ضمایر جهت تشخیص بهره گرفته شد.
دعا برقراری ارتباطی معنوی با خالق است. در این توجه و ارتباط با مبدأ، برادران دینی را با تمسک به آیات قرآن و روایات میتوان همراه ساخت۲ در تفسیر آیه 26 سوره شوری،۳ جابر از امام باقر علیه السلام روایت کرده که فرمود:
منظور آیه، مؤمنی است كه برای برادرش در غیاب او دعا میكند. در اینجا فرشته الهی به او خطاب میكند: به خاطر محبتت نسبت به او، همانند آنچه برایش خواستی به تو هم عطا گردیده است۴.
همچنین در روایتها آمده است که دعا برای برادران دینی زودتر مستجاب میشود۵
و روزی را فراوان میکند۶ از این رو، در بررسی ادعیه ماه رجب مشاهده میشود که علاوه
بر دعا برای خود، دیگران نیز مشمول دعای خیر قرار گرفتهاند که نتایج حاصل بدین
1.سوره غافر، آیه۶۰. تذکر: ترجمه آیات برگرفته از ترجمه فولادوند است.
2.در جلد دوم الکافی، بابی به عنوان باب دعا برای برادران (دینی) در پشت سر آنها آمده است.
3.. «خداوند دعای اهل ایمان و عمل صالح را اجابت میكند و از فضل خویش، آنان را افزون میدهد».
4. أَبِی جَعْفَرٍ علیه السلام فِی قَوْلِهِ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی «وَ یَسْتَجِیبُ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ یَزِیدُهُمْ مِنْ فَضْلِهِ»، قَالَ: هُوَ الْمُؤْمِنُ یَدْعُو لِأَخِیهِ بِظَهْرِ الْغَیْبِ فَیَقُولُ لَهُ الْمَلَكُ آمِینَ وَ یَقُولُ اللهُ الْعَزِیزُ الْجَبَّارُ وَ لَکَ مِثْلَا مَا سَأَلْتَ وَ قَدْ أُعْطِیتَ مَا سَأَلْتَ بِحُبِّکَ إِیَّاه (الکافی، ج۲، ص۵۰۷، ش۳).
5.. أَبِی جَعْفَرٍ علیه السلام قَالَ: أَوْشَكُ دَعْوَةٍ وَ أَسْرَعُ إِجَابَةٍ دُعَاءُ الْمَرْءِ لِأَخِیهِ بِظَهْرِ الْغَیْبِ (همانجا، ش۱).
6. عَنْ أَبِی عَبْدِ اللهِ علیه السلام قَالَ: دُعَاءُ الْمَرْءِ لِأَخِیهِ بِظَهْرِ الْغَیْبِ یُدِرُّ الرِّزْقَ وَ یَدْفَعُ الْمَكْرُوهَ (همانجا، ش۲).