و سلام بر پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله است. در اهمیّت صلوات، همین بس که پروردگار جهان خود، ابتدا پیامبرش را مورد لطف قرار داده، بر او درود میفرستد و تمام فرشتگان نیز او را همراهی میکنند و مؤمنان را نیز به این امر فرا میخواند:
انَّ اللَّهَ وَ مَلائِكَتَهُ یُصَلُّونَ عَلَی النَّبِیِّ یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَیْهِ وَ سَلِّمُوا تَسْلیما؛۱خدا و فرشتگانش بر پیامبر درود میفرستند. ای كسانی كه ایمان آوردهاید، بر او درود فرستید و به فرمانش بخوبی گردن نهید.
تکرار بسیارِ ذکر صلوات و درود بر محمّد و آل محمّد، نظام صالح و حکومت حقّ را یادآوری میکند و رهبران عدالت کلّی را میشناساند و یاد مربیان الهی را زنده میکند و رژیم صالح را معرفی میکند۲ روایتهای فراوانی در باره صلوات گردآوری شده است۳ از جمله صلوات خداوند در پی صلوات بنده،۴ صلوات موجب سنگینی میزان اعمال،۵ زدودن نفاق۶ و استجابت دعا.
برای استجابت دعا، در روایتها تأکید زیادی بر فرستادن صلوات بر پیامبر و خاندانش شده است که به ذکر تعدادی بسنده میکنیم؛ از جمله روایتی که هاشم بن سالم از امام صادق علیه السلام نقل میکند:
لَا یَزَالُ الدُّعَاءُ مَحْجُوباً حَتَّی یُصَلَّی عَلَی محمّد وَ آلِ محمّد؛۷.
پیوسته دعا محجوب است تا وقتی که صلوات بر محمّد و آل محمّد بفرستد.
1.. سورهاحزاب، آیه۵۶. در باره صلوات کتابهای زیادی به نگارش در آمده است که مجموعه نام این کتابها در مقالهای به نام «کتابنامه صلوات» گردآوری شده است(ر.ک: «کتابنامه صلوات»، علوم حدیث، ش؟؟، ص۱۸۴-۲۰۰.
2.امام در عینیت جامعه، ص۲۴.
3.. کلینی در جلد دوم الکافی، ذیل بابی به نام «باب الصلاة علی النبی محمّد و اهل بیته علیهم السلام بیست و یک روایت نقل میکند.
4.. هر گاه پیامبر صلی الله علیه وآله یاد شد، پس بسیار بر او درود فرستید؛ زیرا کسی که بر پیامبر یک مرتبه درود فرستد، خداوند هزار مرتبه در هزار صف از ملائکه بر او درود فرستد و چیزی از آنچه خدا آفریده باقی نماند، جز این که بر این بنده درود فرستد؛ برای این که خدا و ملائکه بر او درود فرستادهاند. پس کسی که رغبت در این فضیلت نداشته باشد، جاهل و مغرور است و خدا و رسول و اهل بیت از او بیزارند ( الکافی، ج۲، ص۴۹۳).
5.. چیزی در اعمال سنگینتر از صلوات بر محمّد صلی الله علیه وآله و آل او نیست و بهدرستی که اعمال مرد مؤمن در میزان نهاده میشود و میل به سبکی میکند. پس خود پیامبر صلی الله علیه وآله صلوات بر خود را بیرون میآورد و در میزان او میگذارد. پس ترجیح و برتری پیدا میکند (همان، ج۲، ص۴۹۴).
6.. صداهایتان را به درود بر من بلند کنید که نفاق و دورویی را از بین میبرد (همان، ج۲، ص۴۹۳).
7.. الکافی، ج۲، ص۴۹۱. برای مطالعه بیشتر ر.ک: همان ج۲، ص۲۹۳-۲۹۴.