مطالعه اي در مورد حديثي كهن - صفحه 84

مى كرد و به آنان از رحمت هايى كه بعد از هر ختم تورات نازل مى گرديد, سخن مى گفت. ۱
روايت شيعى بين تورات و اطلاع درست پيامبر نسبت به آن تأكيد مى كند. الواح موسى به پيامبر رسيد و از طريق وى به على (ع). ۲ الواح موسى, انجيل, صحف ابراهيم و زبور در تملك امامان شيعى بود. ۳ جفرابيض, مشتمل بر تورات, انجيل, زبور و نخستين كتاب هاى الهى است. ۴
نظر دال بر معرفى مفاهيم همانند, بين وحى يهودى و اسلام با نظر ديگر دنبال شد كه سرنوشت قوم را يك گونه معرفى مى كرد. ابن عباس از پيامبر روايت كرد كه آن چه ميان بنى اسراييل رخ داده است, در امت اسلامى نيز رخ خواهد داد. ۵ بنى اسراييل بر طريق هدايت بودند تا زمانى كه پسرانِ همسرانِ اسيرِ ايشان بزرگ شدند. آنها از رأى دفاع كرده ۶ و در نتيجه, به گمراهى افتادند و ديگر مردمان را نيز به ضلالت افكندند. ۷ اين حديث را فسوى نيز ثبت نموده و بعد از آن به نقل سفيان نوشته است: ما آن را بررسى نموديم و دريافتيم كه نخستين كسى كه رأى را در مدينه به كار برد, ربيعه بود. در كوفه, ابو حنيفه و در بصره, البحلى ـ كه آنها همگى فرزندان زنان اسير بودند, از اين روش پيروى كردند. ۸ پيامبر پيش بينى نمود كه امت اسلامى راهى همانند بنى اسراييل و مسيحيان

1.همان, ج ۷, ص ۲۲۲.

2.بحار الانوار, المجلسى, ج ۱۸, ص ۲۲۵ (چاپ جديد); بصائر الدرجات, الصفار القمى, بى جا, ۱۲۸۵ق, ص ۳۷ ـ ۳۸; التفسير, العياشى, نسخه خطى, India office شماره ۴۱۵۳, برگ b ۱۲۷.

3.بحار الانوار, المجلسى, ج ۳۶, ص ۱۸۰ ـ ۱۸۹ (چاپ جديد).

4.همان, ج ۲۶, ص ۱۸.

5.پيشين, نعيم بن حماد, برگ b ۴: (لم يكن فى بنى اسراييل شىء إلاّ و هو فيكم كائنٌ).

6.قس: مدخل اصحاب الرأى, در EI۲ نوشته .shacht

7.السنة, ابن ماجه, قاهره, ۱۳۴۹ق, ج , ص۲۸; معرفة السنة, البيهقى, ج ۱, ص ۱۱۰(و ر.ك: به مأخذ ديگر كه مصحح ارجاع داده است).

8.المعرفة و التاريخ, برگ a۲۷۱.

صفحه از 86