مطالعه اي در مورد حديثي كهن - صفحه 86

تورات درباره هارون ۱ به منظور تأكيد بر اهميت قول پيامبر ـ كه منزلت على نسبت به پيامبر, همچون منزلت هارون به موسى است ـ , ثبت نموده است. ۲ نسبت على به عنوان وصى, همانند يوشع بن نون به موسى است. ۳ وجود همانندى و شباهت مسلمانان بين خودشان با صلحاى بنى اسراييل, مانع از آن نبود كه خطاها, گناه ها و زشتى هاى بنى اسراييل مورد توجه قرار نگيرد. سنّت بنى اسراييل را نبايد بررسى نمود. مؤمنان در روايات بسيارى از اين سنت ها برحذر داشته شده اند و دستور داده شده بود كه برخلاف آنها عمل كنند, ۴ حتى سرسختى بنى اسراييل در مسائل دينى مورد انتقاد قرار گرفته است: همانند با بنى اسراييل نباشيد; آنها به خودشان سخت گرفتند, خدا نيز بر آنها سخت گرفت. ۵

برخلاف اجازه روايت احاديث بنى اسراييل ـ كه تاريخ و داستان هاى انبيا و اولياى آنها را دربرمى گيرد ـ , منابع قديمى به وضوح به موضع محافل رسمى در منع مردمان از شنيدن يا استنساخ كتب اهل كتاب به خصوص كتب فقهى يا عقايد اشاره دارند. در روايتى بيان شده كه عمر از كنار يهودى اى از بنو قريظه گذر نمود و از او خواست كه براى وى خلاصه اى از ابواب تورات را رونويسى كند. وقتى كه عمر به نزد پيامبر آمد, از ايشان

1.سعد السعود, ص ۴۳ ـ ۴۶; سفر خروج, باب ۲۹, آيات ۵, ۲۷, ۳۱, ۴۴, ۱۳; نوم, باب ۱۷, آيه ۱۷.

2.سعد السعود, ص ۴۳ ـ ۴۶: (اعلم أنَّ قول النبى (ص) لمولانا على بن ابى طالب (ع), انت منّى بمنزلة هارون من موسى, يشتمل على خصائص عظيمة نحو الخلافةِ و قد وجدتُ فى التوراة من منازل هارون من موسى ما يضيقُ ما قصرناهُ بفصول هذا الكتاب ممّا ينتفع بمعرفتها ذو ( در متن ذى) الالباب).

3.التفسير, فرات الكوفى, ص ۶۵ ـ ۶۸.

4.التفسير, فرات الكوفى, ص ۴۲: (و لا تأخذوا سنة بنى اسرائيل كذبوا انبيائهم وقتلوا اهل بيتهم).

5.الكشكول, بهاءالدين العاملى, ج ۱, ص ۲۱۲; رالتفسير, ابن كثير, ج ۱, ص ۱۹۴ ـ ۱۹۳, افحام اليهود, ساموئل المغربى, تحقيق موشه پرلمان (M .Perlmann), نيويورك, ۱۹۶۴, ص ۷۱ ـ ۸۵ .

صفحه از 86