مطالعه اي در مورد حديثي كهن - صفحه 74

نيز مطالب كتاب هاى وحى شده بر انبياى گذشته را دربر دارد.

اين مطلب, چنين بيان شده است: آن چه كه در قرآن است, در كتاب هاى قديمى نيز بوده است. ۱ متعاقباً نظر همانندى, به شناسايى برخى عبارت هاى كتاب مقدس, با عبارت هاى قران منتهى گرديده است. آغاز تورات, همانند آغاز سوره انعام است و پايان آن نيز, همانند پايان سوره هود است. ۲ سوره ياسين در تورات (الموعمه) ناميده شده است. ۳ خداوند, موسى (ع) را به خواندن آية الكرسى (سوره بقره, آيه 265), بعد از هر نماز ترغيب نمود و ثواب اين قرائت را نيز بر شمرد. ۴ محمّد بن كعب قرظى عبارتى را از برخى كتب مقدس ـ كه ابو سعيد مقبورى بيان نموده بود ـ , با آيه 204 سوره بقره همانند يافته بود. ۵
نخستين جمله در تورات, آيه 152 سوره ششم است كه: بگو بياييد من براى شما بيان كنم, آن چه را كه خدا برايتان حرام نموده است. ۶ (هذا )در سوره 87 آيه 18(انَّ هذا لفى الصحف الاولى, صحف ابراهيم و موسى), به عنوان اشاره اى به كل سوره تفسير شده بود.

1.همان, ج۲, ص ۲۸۵: (و قد نَصَّ على هذا بعينه الإمام أبو حنيفة حيثُ استدل بهذه الآيات على جواز قرائة القرآن بغير اللسان العربية, قال إنَّ القرآن مضمون فى الكتب السابقة و هى بغير لسان العربى أخذن بهذه الآيات (يعنى آيات ۹۸ ـ ۱۹۷ سوره ۲۶) و مما يشهد بذلك وصفه تعالى للقرآن فى عدة مواضع بأنهَّ مصدقٌ (عبارت متن, مصدِقٌ قرائت شده است) لما بين يديه من الكتب فلولا أنَّ ما فيه موجودون فيها لم يصحُّ هذا الوصف).

2.حلية الاولياء, ابو نعيم, ج۵, ص۲۷۸.

3.اللآلى المصنوعة, السيوطى, ج , ص۲۳۴.

4.اللآلى المصنوعة, السيوطى, ج ۱, ص ۱۲۳ـ۲۲۳; الدر المنثور, همو, ج ۱ ص ۳۲۵ ; التفسير, ابن كثير, ج ۱, ص ۵۴۶.

5.التفسير, الطبرى, ج۴, ص ۲۳۲ ـ ۲۳۱, شماره هاى ۶۵ ـ ۳۹۴۶; الدر المنثور, السيوطى, ج ۱, ص ۲۳۸.

6.غاية الوسائل الى معرفة الاوائل, الموصلى, نسخه خطى كمبريج, Qq:۳۳ , برگ a ۴۱; التفسير, الطبرى, ج۲۱, ص۲۲۷, شماره ۱۴۱۵۷; نيز, ر.ك: شماره هاى ۵۹ ـ ۱۴۱۵۸; حلية الاولياء, ابونعيم, ج۵, ص۳۸۳.

صفحه از 86