مطالعه اي در مورد حديثي كهن - صفحه 77

موسى گفت: همان گونه كه دوست دارى مردم با تو رفتار كنند, با آنها رفتار نما. زمخشرى بيان مى دارد كه يكى از بهترين برگزيده هاى تورات, اين عبارت است. ۱
سعيد بن ابى هلال ۲ دو توصيه از الواح موسى را ـ كه خدا با دست خود نگاشته ـ , ثبت نموده است: براى مردم دوست بدار, آن چه كه براى خود مى پسندى و نپسند براى مردم, آن چه كه براى خود نمى پسندى. ۳ در نخستين لوح وحى شده از طرف خدا بر موسى چنين ثبت شده است: از من تشكر نما و شكرگزار والدين خود باش, كه در اين صورت, من تو را از زوال و خطر حفظ مى كنم و عمرت را طولانى خواهم كرد و زندگى پربركتى به تو عطا خواهم نمود و حيات تو را به زندگى نيكويى تبديل خواهم نمود. ۴ ثعلبة بن مالك ۵ مى گويد كه عُمَر, احبار يهودى را فراخواند و از آنها خواست كه درباره موضوعات دينى بحث كنند. آنها را پدر ثعلبه, ابو مالك ـ كه فردى يهودى مسلمان شده بود ـ همراهى مى كرد. ۶ وى با خود كتابى آورده, آن را گشود و دست خود را بر عبارتى از آن نهاد. چون دست خود را برداشت, براى احبار يهودى, اين گونه خواند: هر كس بر پدرش محبت نمايد, خدا بر عمرش مى افزايد. آنها اعتراف نمودند كه اين عبارت از سوى خدا وحى شده است; گرچه مردم تا آن لحظه آن را نمى دانستند. ۷ ثعلبه, دَهْ فرمانِ وحى شده را ثبت كرده است. ۸

1.ربيع الابرار, الزمخشرى, نسخه خطى, Or.۶۵۱۱ ,Br.Mus, برگ b ۱۳۲.

2.در مورد او, ر.ك: تهذيب التهذيب, ج۴, ص۹۴, شماره ۱۵۹.

3.الجامع, ابن وهب, ص ۲۰, بند اول, سطر ۱۸.

4.بحار الانوار, المجلسى, ج۱۳, ص ۳۵۸, رقم ۶۶.

5.در مورد او, ر.ك: الاصابة, ج , ص۲۰۹, شماره ۹۴۸; همان.

6.الاصابة, ج۶, ص ۱۶۹, شماره ۹۹۸.

7.الجامع, ابن وهب, ص ۱۵, بند دوم, سطرهاى ۹ـ۱۴.

8.قصص الانبياء, ص ۲۷۰.

صفحه از 86