مطالعه اي در مورد حديثي كهن - صفحه 94

سنت هاى يهودى و مسيحى بوده كه نظر خلاف عقيده اعمال اسلامى را دربرداشته است. در چنين مواردى انگيزه چنين امرى كاملاً روشن است. به نظر مى رسد كه داستان هاى منع استنساخ متون مقدس اهل كتاب, در ارتباط با چنين مواردى باشد. اين را مى توان از حديثى درباره گروهى از يهوديانى كه اسلام آوردند, استنباط نمود. يهوديان از پيامبر درخواست نمودند كه روز يكشنبه تعطيل باشد و تورات را در شب بخوانند. درخواست آنها مورد قبول قرار نگرفت و آيه اى 208 سوره بقره در اين باره نازل گرديد. ۱
راه حل محافل راست كيش اين بود كه بايد به تورات و انجيل به عنوان متون وحيانى اعتقاد داشت; اما نبايد به اعمال ذكر شده در اين كتاب عمل نمود. پيامبر فرمود: به وحيانى بودن تورات, زبور و انجيل ايمان داشته باشيد; اما (براى عمل نمودن) قرآن ما را بس است. ۲
اين قاعده كه نوعى همدلى است, در حقيقت, روايت اخبار يهود و مسيحيان را مى پذيرد. اين روش با بيان قول (حدثوا عن اسرائيل) جايز شمرده شده است. چنين مطالبى, جزئى از ادبيات مسلمانان را تشكيل داده و مكرراً در متون تفسير, زهد و ادب چنين مطالبى نقل گرديده است. ۳

1.التفسير, الطبرى, ج ۴, ص ۲۵۵ ـ ۲۵۶, شماره ۴۰۱۳; التفسير, ابن كثير, ج ۱, ص ۴۳۹ ـ ۴۴۰; الدر المنثور, السيوطى, ج ۵, ص ۲۷۱; التفسير, الرازى, ج ۵, ص ۲۲۶.

2.التفسير, ابن كثير, ج ۱, ص ۳۲۹ ـ ۳۳۰: (قال رسول الله (ص) : امنوا بتوراة و الزبور و الانجيل و ليسعكم القرآن); همان: (انما امرنه أن نومن بالتوراة و الانجيل و لانعمل بما فيهما); الدر المنثور, السيوطى, ج ۲, ص ۲۲۵ ـ ۲۲۶: (لا دين الا الاسلام و كتابنا نسخ كل كتاب و نبينا خاتم الانبياء و أمرنا أن نعمل بكتابنا و نومن بكتابكم).

3.جاى آن دارد كه از دكتر م . نداو (M. Nadav) و م. اى وست (M. E. Wust) از كتابخانه ملى و كتاب خانه دانشگاه بيت المقدس و دكتر A. Sj. Koniogsveld از كتاب خانه دانشگاه ليدن, كتابداران و مسؤلان كتاب خانه بريتيش ميوزيوم, كتاب خانه دانشگاه كمبريج, چستربيتى در دوبلين و كتاب خانه سليمانه استانبول براى رخصت در اخذ ميكروفيلم از نسخه هاى خطى سپاسگزارى نمايم.

صفحه از 86