سخنى درباره «خير (نيكى)» - صفحه 1

سخنى درباره «خير (نيكى)»

معناىِ «خير» ، «معروف» ، «بِر» ، «احسان» و «حَسَنه» كه در مقابلشان «شَر» ، «منكَر» ، «اِثم» ، «اِسائه» و «سَيّئه» قرار مى گيرد ، روشن و بديهى است.

فطرى بودن شناخت خير و شر

هر كس با هر گرايش اعتقادى و چارچوب فكرى و مذهبى ، و به طور فطرى، زيبايىِ «خير (نيكى)» و زشتىِ «شر (بدى)» را تشخيص مى دهد. به سخن ديگر ، شناختِ «خير» و «شر» ، با ذات و حقيقت فطرى انسان ، درآميخته است و آفرينش همه انسان ها بدين گونه است كه ذاتا به «خير» تمايل دارند ۱ و از «شر» بيزارند .
از اين رو ، امام صادق عليه السلام در تفسير اين آيه شريف: «وَ هَدَيْنَـهُ النَّجْدَيْنِ ؛۲او را به دو راه ، هدايت كرديم» مى فرمايد:
نَجدَ الخَيرِ وَ الشَّرِّ .۳راه خير و راه شر .

1.. در معجم مقاييس اللغة آمده است كه : اصل واژه «خير»، گرايش و تمايل است و از اين رو «خير» گفته شده كه همگان به آن گرايش دارند ، به خلافِ «شر». در معناى «معروف» نيز گفته است كه: ريشه اين واژه، بر پياپى بودن و پيوند دو چيز با يكديگر ، دلالت مى كند و معنايش آرامش و اطمينان است ... . «معروف» ، از آن رو چنين ناميده شده كه دل ها با آن آرامش مى يابد .

2.. بلد : آيه ۱۰ .

3.. ر . ك : الكافى : ج ۱ ص ۱۶۳ ح ۴ .

صفحه از 14