2 . اشاره به طبقات دوزخ
نظريّه ديگر ، اين است كه شمارى از نامهاى ياد شده ، به طبقات دوزخ اشاره دارند، ۱ چنان كه در حديثى از امام على عليه السلام آمده است :
إنَّ جَهَنَّمَ لَها سَبَعَةُ أَبوابٍ أَطباقٍ بَعضُها فَوقَ بَعضٍ ـ و وَضَعَ إحدى يَدَيهِ عَلى الاُخرى ، فَقالَ : هَكَذا ـ و إنَّ اللّهَ وَضَعَ الجِنانَ عَلى العَرضِ ، و وَضَعَ النِّيرانَ بَعضَها فَوقَ بَعضٍ ، فأَسفَلُها جَهَنَّمُ ، و فَوقُها لَظى ، و فَوقُها الحُطَمَةُ ، و فَوقُها سَقَرُ ، و فَوقُها الجَحِيمُ ، و فَوقُها السَّعِيرُ ، و فَوقُها الهاوِيَةُ .۲
ـ آن حضرت دستانش را بر روى هم گذاشت و فرمود : اين گونه ـ خداوند باغهاى بهشت را در كنار هم قرار داد ، ولى عذابهاى آتش را بر روى هم .
طبقه زيرين آن ، جهنّم است . بالاى آن ، لظى است . بالايش حطمه و بر بالاى آن ، جحيم و بر روى آن ، سعير و بالاى آن ، هاويه است .
بنا بر اين روايت ، درهاى دوزخ هماهنگ با طبقات آن است ، بدين معنا كه براى هر طبقه ، درب ويژهاى است . اين معنا در احاديث ديگر ۳ نيز آمده است . البتّه طولى بودن طبقات جهنّم و عرضى بودن طبقات بهشت در اين حديث ، مؤيّدى ندارد و با توجّه به ضعف سند آن ، چيزى را نمىتواند اثبات كند .
1.. ر . ك : مجمع البيان : ج ۱۰ ص ۱۸۱ .
2.. مجمع البيان : ج ۶ ص ۵۱۹ ، بحار الأنوار : ج ۸ ص ۲۴۵ .
3.. ر . ك : ص ۱۲۱ (فصل پنجم : ويژگىها جهنّم / درهاى جهنّم و طبقههاى آن) .