واژه «جحيم» در قرآن و حديث

در قرآن كريم ، واژه «جحيم» ، 26 بار تكرار شده كه 25 بار ، در آتش دوزخ و يك بار در آتشى كه نمروديان افروختند و حضرت ابراهيم عليه ‏السلام را در آن افكندند ، به كار رفته است . در احاديث نيز اين واژه، مكرّر در معناى آتش دوزخ ، به كار رفته است .
بنا بر اين ، قرآن و حديث ، اين واژه را در معناى لغوى آن به كار برده‏اند .

3 . نار

سومين نام دوزخ ، «نار» است .

واژه‏شناسى «نار»

كلمه «نار» و «نور» از نگاه برخى از واژه‏شناسان عرب ، به يك ريشه مى‏رسند . ابن فارس در اين باره مى‏گويد :
النون و الواو و الراء أصل صحيح يدلّ على إضاءة و اضطراب و قلّة ثبات . منه النور
و النار ، سمّيا بذلك من طريقة الإضاءة ، و لأنّ ذلك يكون مضطربا سريع الحركة . ^۱
ن و ر ، يك ريشه صحيح است كه بر روشنى و موج و كم‏ثباتى دلالت مى‏كند . از همين ريشه‏اند نار و نور ، و ناميده شدنشان به اين نام ، از اين روست كه نورافشان‏اند ، و اين از آن جهت است كه موّاج و شتابان‏اند .
برخى از پژوهشگران در تبيين رابطه «نار» و «نور» گفته‏اند :
إنّ الضوء و الحرارة متلازمان ؛ فإنّهما يتحصّلان من التموّج و الاهتزاز الشديد فى ذرّات الشى‏ء و داخله. فإذا كان النظر إلى جهة الضوء يقال : إنّه نور و يطلق عليه النور ، و إذا لوحظ النظر إلى جهة الحرارة يطلق عليه النار و يناسبها وجود الألف الدالّ على التشعشع و الارتفاع و التلألؤ . ^۲
روشنى و حرارت ، همراه هميشگى‏اند ، كه از موج و حركت تند در ذرّات و داخل يك شى‏ء به دست مى‏آيند . وقتى به حيث نور آن نگريسته شود ، به آن نور گفته مى‏شود ، و بر آن ، «نور» اطلاق مى‏گردد ، و وقتى كه به حيث گرمايش آن نگريسته شود ، به آن «نار» گفته مى‏شود . و وجود الف د رنار ، كه دلالت بر شعاع و رفعت و برافروختگى دارد ، با آن مناسبت دارد .