اينك به نمونه هايى از بازتاب اعمال انسان اشاره مى شود.
حضرت موسى عليه السلام در مناجات مى پرسد: «الهي فما جزاء مَنْ أطعَمْ مسكيناً ابتغاء وجهِك؟؛ پاداش كسى كه فقط براى تو به بپچاره اى كمك كند چيست؟».
خداوند پاسخ مى فرمايد: «آمر منادياً يُنادي يوم القيامة على رؤوس الخلائق: إنّ فلان بن فلان مِن عتقاء اللّه من النّار؛ دستور مى دهم به يك منادى كه روز قيامت بر فراز تمامى آفريدگان و بندگانم فرياد زند: به راستى فلانى در زمره كسانى است كه خدا از آتش آزادش كرده است».
موسى مى پرسد: «الهي فما جزاءُ من وصلَ رحمه؟؛ چيست پاداش كسى كه به خويشاوندانش نيكى كند؟». خداوند مى فرمايد: «أنسأ له أجله و اُهوّن عليه سكرات الموت و يناديه خزنة الجنّة: هَلُمّ إلينا فادخُلْ مِن أيّ أبوابها شئت؛ 1 مرگش را به تأخير مى اندازم و سكرات مرگ را بر او آسان مى كنم و خزانه داران بهشت به او فرياد مى زنند: به سوى ما بشتاب و از هر درى مى خواهى وارد بهشت شو...». على عليه السلام مى فرمايد: «من أيقن بالخَلَف جادَ بالعطيّة؛ 2 هر كه باور كند خداوند جاى انفاق را پر مى كند بهتر عطا مى كند». اين روايت، شرح و تفسير اين بخش از آيه شريفه است كه: «وَ ما أَنْفَقْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَهُوَ يُخْلِفُهُ وَ هُوَ خَيْرُ الرّازِقِينَ». 3 و نيز مى فرمايد: هنگامى كه پيامبر صلى الله عليه و آله وسلم مرا به سوى يمن فرستاد، سفارش مى كرد: «ما حار من استخار و لا ندم من استشار؛ هر كه از خداوند خير خود را بخواهد، سرگردان و متحير نخواهد ماند و هر كه از ديگران نظرخواهى و مشورت كند پشيمان نخواهد شد». «يا على! عليك بالدلجة، فإنّ الأرض تطوي بالليل ما لا تطوى بالنهار؛ اى على!
1.مسند عبدالعظيم حسنى،، ح ۳۹ و ۴۳؛ بحارالانوار، ج ۷۱، ص ۳۸۲.
2.مسند عبدالعظيم حسنى؛ عيون اخبار الرضا عليه السلام ، ج ۲، ص ۵۳، ح ۲۱۴.
3.سبأ (۳۴)، آيه ۳۹.