گناهان ـ كه لغزشگاه ها و بيراهه هايى هستند كه مؤمن را به وادى كفر مى كشانند ـ مى پردازد.
نخستين روايت بخش گناهان ، حديثى است كه از امام باقر عليه السلام نقل شده است :
هيچ چيزى براى قلب آدمى ، ويرانگرتر از گناه نيست. همانا قلب ، با گناه همراه مى شود و پيوسته با آن مى مانَد تا گناه بر آن چيره شود و زير و رويش كند!
در معارف اسلامى ، قلب ، مركز احساس و ادراك انسان و هسته مركزى وجود اوست. آدمى كه با فطرت الهى زاده مى شود، اگر به دلالت عقل و راهنمايىِ حجّت هاى خداوند در مسير زندگى گام بر دارد ، شخصيت سالمى مى شود با صفات و رفتارهاى پسنديده كه به او مؤمن مى گويند ؛ امّا اگر غفلت كند و از راه خدا ـ كه طريق كمال اوست ـ بلغزد و بى راهه نافرمانى از حضرت حق را آرام آرام بپيمايد، به درّه هولناك كفر ـ كه اختلال شخصيت واقعى است ـ ، سرنگون مى شود.
پس حركت طبيعى، سير در صراط مستقيم توحيد است و روى گردانى از آن ـ كه در فرهنگ اسلامى ، گناه ناميده مى شود ـ ، رفتارى نابه هنجار. اصرار بر گناهانى كه در آغاز ناچيز بوده اند، صفات ناپسند را شكل مى دهد و مجموعه يك پارچه و در هم تنيده صفات، «شخصيت» را مى سازد. كلينى بزرگ، در اين قسمت نيز همچون كتاب ايمان ، بحث از صفات مهم و زيربنايى ، يعنى گناهان بزرگ (كبائر) را مقدم مى دارد و همچون درمانگرى ژرف انديش و باتجربه، با آوردن رواياتى در باب هاى بعد ، هشدار مى دهد كه كوچك شمردن گناهان و پافشارى بر آنها، هر لغزشى را عميق و كبيره مى سازد.
باب «ريشه ها و پايه هاى كفر» ، به مهم ترين عوامل اختلال و دگرگونى شخصيت ـ كه شايسته است عالمان مسلمان ، با بررسى هاى علمى و همه جانبه اى ، محتواى آن را بشناسند و در اختيار پژوهشگران علاقه مند قرار دهند ـ پرداخته است .
كتاب كفر ، پس از تحقيق مربوط به گناهان، مباحث ژرف و پُر رمز و رازى دارد كه حتّى اشاره به آنها در امكان اين نوشته نيست. كلينى كتاب ايمان و كفر را با سخنانى