ب . تحريم تجارة الخمر فى المسجد
حدّثنا عبدان عن أبى حمزة عن الأعمش عن مسلم عن مسروق عن عائشه قالت : لمّا اُنزلت الآيات من سورة البقرة فى الربا خرج النبى صلى الله عليه و آله إلى المسجد فقرأهنّ على النّاس ثمّ حرّم تجارة الخمر . ۱
اين حديث ، فقط در «كتاب الصلاة» و در ذيل عنوانى كه ملاحظه مى شود ، آمده است ، در حالى كه هيچ تناسبى با عنوان ندارد. عنوان نگاشته شده ، خواننده را به اين تصوّر وا مى دارد كه تجارت شراب در مسجد را پيامبر صلى الله عليه و آله ، حرام كرده است، در حالى كه مضمون حديث ، اعلام تحريم تجارت شراب در مسجد است .
ج . الحديث فى المسجد
حدّثنا عبداللّه بن يوسف قال أخبرنا مالك عن أبى الزناد عن الأعرج عن أبى هريرة أن رسول اللّه صلى الله عليه و آله قال : إنّ الملائكة تصلّى على أحدكم ما دام في مصلّاه الّذى صلّى فيه ما لم يحدث تقول اللّهم اغفر له اللّهم ارحمه . ۲
تفصيل اين حديث ، در باب «ما ذكر فى الأسواق» ۳ آمده است و در آن جا معلوم مى شود كه منظور از مصلّا، مصلاى شخص در مسجد است، و تكرار آن به شكل كنونى در ذيل عنوانى كه ملاحظه مى شود، به هيچ روى ، مناسبتى ندارد ؛ زيرا اين روايت ـ به شكل مختصرى كه در اين جا آمده ـ ، مربوط به محلّ سجده و مصلّاى نمازگزار است ، چه در مسجد و چه مكانى غير از مسجد ، در حالى كه عنوان ، مربوط به مسجد مسلمانان است .
اين حديث ، در باب «من جلس فى المسجد ينتظر الصلاة وفضل المساجد» نيز آمده است؛ امّا در آن جا به واسطه ذيل اضافه اى كه آمده ، تا حدّى ، مسجد از آن فهميده مى شود. آمدن اين حديث در اين جا هم مصداق عدم تناسب با عنوان و هم مصداق تكرار نا به جاست .