بررسى تطبيقى و تحليلى «صحيح البخارى» و «الكافى» - صفحه 434

4. منابع و مآخذ

كلينى، مشايخ زيادى داشته است و از اساتيد برجسته او، مى توان از على بن ابراهيم قمى و محمّد بن يحيى ياد كرد و تعبير «حدّثنى»، گوياى استفاده حضورى از اين دو استاد است. همچنين از تعبير «قال»، مى توان اين طور استفاده كرد؛ زيرا وى با تعبير «قال»، به نقل حديث از مشايخ خود مى پردازد، كه نشانه اجازه يا مناوله است. معلّق بودن سند برخى روايات و استفاده از تعبير: «قال الفضل» و «قال يونس»، گوياى اين است كه كلينى، در نقل اين گونه مطالب، مستقيما از كتب اين دو نفر استفاده كرده است و وقتى برخى مصنّفات و اصول، در اختيار شيخ طوسى و شيخ مفيد بوده، نمى توان گفت كه كلينى، اين اصول را در اختيار نداشته است.

صفحه از 474