(25: ج 1، ص 392 ؛ 39: ج 1، ص 99) كه در حالت اول يعنى: «آن را از خاطرهها مىبريم» و در حالت دوم يعنى: «آن را به تأخير مىاندازيم.» (29: ج 2، ص 186)
سومين آيه:
برخى تفاسير و تواريخ اهل سنّت، در سبب نزول اين آيه رواياتى گونهگون آوردهاند كه خلاصه مشتركات آن اخبار - كه «داستان غرانيق» نام گرفته - اين است:
پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه وآله در مكّه معظّمه، بههنگام قرائت سوره مباركه نجم، چون بدين آيت رسيد كه:
(أفَرَأيْتُمُ اللاتَ وَ العُزّى * و مَناةَ الثالِثَةَ الاُخرى) (نجم (۵۳) / ۱۹ - ۲۰)
يعنى: «آيا درباره لات و عزّى و سومين بت ديگر، منات انديشه كردهايد؟»
شيطان، اين عبارات را، بر زبان حضرتش القاء نمود كه:
«تلك الغَرانيقُ العُلى * و اِنّ شفاعتَهنّ لَتُرتَجى»
يعنى: «آنان پرندگان سپيد بلندپروازند * و همانا به شفاعت و بخشايش خواهى ايشان اميد مىرود.»
پس مشركان قريش شادمان گشتند كه از بتهاى آنها، به نيكويى ياد شده است. ازاينرو، بهقرائت رسول خدا گوش فرادادند و چون در پايان سوره، وى سجده نمود آنان نيز، همراه او به خاك افتادند. آنگاه، جبريل امين فرود آمد و آن حضرت را بر اين دسيسه ابليس، - كه افزودن آيات شيطانى، بر وحى آسمانى بود - آگاه ساخت. پيامبر از اين رويداد بسيار اندوهگين گرديد؛ پس خداوند آيه فوق را، براى تسلّاى دل ايشان فروفرستاد. (3: ج 1، ص 205؛ 24: ج 10، ص 186؛ 18: ج 2، ص 399؛ 19: ص 252؛ 21: ج 6، ص 65)
دشمنان اسلام، به ويژه مستشرقان، اين افسانه را دستاويز قراردادهاند تا مقام و موقعيّت قرآن و پيامبر را خفيف و مخدوش نمايند؛ در حالىكه، شواهد و دلائل بسيارى بر نادرستى اين سبب نزول وجود دارد كه دانشوران شيعى و برخى از