3 ـ4. هيچ راهى براى رسيدن به معرفت الهى در خلق نهاده نشده است.
3 ـ5. معرفت فعل خداست و بندگان هيچ گونه نقشى در پديد آمدن آن ندارند. امّا خداوند سبحان در قبال آن، از فضل و احسان خويش به آنها ثواب عطا مىكند.
3 ـ6. دادن معرفت و رساندن بندگان به معرفت، فضل و احسانى است از ناحيه خداى سبحان كه اين كار براى او، نه لزوم و وجوبى دارد و نه استحقاقى براى بندگان.
3 ـ7. هر بندهاى كه از ناحيه خدا به امرى تكليف شود، بايد توان انجام آن را داشته باشد. معرفة اللّه چون خارج از اختيار بشر است، پس هيچكس تكليفى به آن ندارد.
3 ـ8. هر تكليفى از ناحيه خداوند سبحان، متوقف بر دادن معرفت است. اگر بندهاى معرفت خدا را نداشته باشد، هيچ تكليفى از ناحيه او به حدّ لزوم نخواهد رسيد.
3 ـ9. معرفة اللّه با ساير معارف متفاوت است. معرفت در ساير امور نيز از ناحيه خدا ايجاد مىشود و فعل او به شمار مىآيد، ولى خداوند متعال براى آنها اسباب و ادواتى قرار داده است كه انسان با آنها بدان امور، علم و آگاهى مىيابد و در حيطهى قواى ادراكى او درمىآيند. ولى در مورد خداوند سبحان، هيچيك از قواى ادراكى كارساز نيست و او خود بايد نفس خويش را به بندهاش بشناساند.
3 ـ10. بعد از اينكه خداوند سبحان معرفت خويش را به بندگان تفضّل فرمود، وظيفهى بندگان است كه آن را نگاه دارند، در حفظ آن بكوشند و از عمل بر اساس وظايف بندگى كوتاهى نكنند تا خداوند سبحان، معرفت خويش را براى آنها افزون سازد.
4ـ هدايت و معرفت اولى و ثانوى
تا حال سخن در اين بود كه معرفت خدا فعل اوست و خدا خودش بايد خود را به بندگانش بشناساند. حال بحث در اين است كه همين معرفتـ كه فعل