* ص 19 ـ همان باب، ح 4:
علّامه مجلسى مىنويسد: «در مورد زيد (740/122 ـ 698/79) روايات گوناگونى وجود دارد. وى در برابر امويان به پا خاست و در كوفه كشته شد. (زيديان بعد از او اينگونه ناميده شدند.) برخى از آنها نشان دادند كه او ادّعاى امامت كرده است. (...) بسيارى از آنان مىگويند كه او مدّعى شد كه امام، فردى است از آلِمحمّد صلى الله عليه و آله كه توسّط مردم پذيرفته شود. هدف او «رهايى بخشيدن اسلام از وجود كافران و بازگشت رهبرى امّت به صاحبان بر حقّش»، بوده است. گفته مىشود كه امام صادق عليه السلام به طور پنهانى به زيد اجازه داد تا در برابر حكومت برخيزد (قيام كند)؛ امّا در ظاهر تقيّه و اين امر را انكار مىكرد. امّا احتمال صحّت اين مدّعا بسيار كم است. (اين ادّعا بسيار غير محتمل است.) همچنين گفتهاند كه جهاد زيد در مقام دفاع و در مقابل كارهاى زشت و شيطانى دشمنان امام صادق عليه السلام و اهلالبيت بوده است. نيز ادّعا كردهاند كه او مانند سربازان اسلام قيام كرد و اين كار را در زمان غيبت امام انجام داد؛ زمانى كه آنها در حوزههاى اسلام با كافران مىجنگيدند تا اسلام را از صدمات ناگوار آنها حفظ كنند (و نه براى غلبه كردن و چيرگى بر آنها). يا مانند فردى كه در جهت دفاع از خودش، خاندانش و يا دارايىهايش مىجنگد. همچنين گفتهاند كه او اقوالش را مبهم گذارد تا كسانى كه با او توافق نداشتهاند، او را ترك نكنند و مدافعانش (حاميانش) با آنها وارد جنگ نشوند. چهار نظر آخر (در مورد زيد) بر نظر اوّل ارجحيّت داده مىشود. (مرآت العقول، ج 2، ص278) شيخ مفيد، ابوعبداللّه محمّدبن محمّدبن نعمان بغدادى (1022/413 ـ 8 ـ 947/336) در مورد زيد و امامت اينگونه مىگويد: «بعد از امام باقر عليه السلام ، زيد برجستهترين و برترين برادران امام بود. او يك عابد حقيقى، متّقى و بسيار خبره و مطّلع [ در دين]، بخشنده و دلير بود. او با شمشير به پا خاست، به خوبيها فرا خواند و از بديها نهى كرد.»