رهنمودهاى درمان اندوه - كه در فصل سوم آمده است - ، مىآوريم .
2 - 1 . درمانهاى معرفتى
مقصود از درمانهاى معرفتى ، شناختها و آگاهىهايى هستند كه مىتوانند در پيشگيرى يا درمانِ غصّههاى بيهوده و ناروا مؤثر باشند :
2 - 1 - 1 . شناخت امور شايسته اندوه و شادى
نخستين رهنمود پيامبر صلى اللَّه عليه و آله و اهل بيت عليهم السلام براى درمان اندوه و نگرانى ، تصحيح بينش و به تعبير ديگر ، واقعگرايى در ارزيابى غمها و شادىهاست . اين رهنمود ، در واقع ، اساس همه رهنمودهاى معرفتى در زمينه درمان نگرانىهاى منفى و دستيابى به شادىهاى روا و مثبت است .
تشخيص صحيح عوامل شادى و نگرانى ، آن قدر اهميت دارد كه امام على عليه السلام ضمن نامهاى به شخصيت بزرگى مانند عبداللَّه بن عبّاس مىنويسد :
إِنَّ المَرءَ قَد يَسُرُّهُ دَركُ ما لَم يَكنُ لِيَفوتَهُ ، ويَسوؤُهُ فَوتُ ما لَم يَكُن لِيُدرِكَهُ ، فَليَكُن سُرورُكَ بِما نِلتَ مِن آخِرَتِك ، وَليَكُن أسَفُكَ عَلى ما فاتَكَ مِنها ، وما نِلتَ مِن دُنياكَ فَلا تُكثِر به فَرَحاً وما فاتَكَ منها فَلا تَأسَ عَلَيهِ جَزَعاً وَليَكُن هَمُّكَ فيما بَعدَ المَوتِ .1
گاه آدمى را [برخوردار شدن از] چيزى كه از دستش نمىرود، شادمان مىكند و از دست دادن چيزى كه به دست آمدنى نيست، اندوهگين مىسازد [ ، حال آن كه ]شادمانىات بايد براى آن مقدار آخرتى باشد كه به دست آوردهاى و اندوه تو براى چيزى از آن باشد كه از دستش دادهاى . براى آنچه از دنيايت به دست آوردهاى، بسيار شادمانى نكن و بر آنچه از آن از كف