عنوان کتاب : ترتیب أسانید کتاب الکافی (الموسوعة الرجالیة، ج1)
زمان پدیدآورنده: م 1369 ش
محل نشر : مشهد
ناشر : آستان قدس رضوی
نوبت چاپ : اول
تاریخ انتشار : 1414ق
تعداد جلد : 1
تعداد صفحه : 568
قطع : رحلی
زبان : عربی
جستجو در Lib.ir

ترتیب أسانید کتاب الکافی (الموسوعة الرجالیة، ج1)

مرحوم بروجردی رحمه الله بر حاشیه کتاب مرآة العقول، ترتیب اسانید کتاب الکافی را با رموزی که بر این کتاب آورده اند، مشخّص کرده و مقدّمه ای بر آن نگاشته است. سپس دو نفر از شاگردان ایشان به طور مستقل، اقدام بر استخراج اسناد الکافی نمودند. کتاب حاضر، یکی از این استخراج هاست. مؤلّف با مشاهده نواقص و اشکالات موجود در کتاب تجرید أسانید الکافی و تنقیحُها، اقدام به رفع این اشکالات و نواقص در کتاب ترتیب أسانید کتاب الکافی نموده است.

این کتاب، مشتمل بر مقدمه مؤلّف شامل زندگی نامه مرحوم کلینی، بررسی ویژگی های کتاب الکافی، بیان طبقات محدّثان از زمان صحابیان تا شیخ طوسی، اسامی راویانی که کتاب الکافی را از مرحوم کلینی روایت کرده اند و اسامی راویانی است که مرحوم کلینی در الکافی از آنها روایت نقل کرده و شیخِ ایشان به حساب می آیند.

در این مقدّمه، مرحوم بروجردی رحمه الله به نقش و جایگاه طبقات رجال حدیث در مشخّص کردن اشکال های موجود در اسناد و رفع این اشکال ها، از جمله سقط ها، تصحیف ها، قلب ها، زیاده و نقصان ها، تمییز مشترکات، توحید مختلفات، و تشخیص ارسال موجود در اسناد احادیث، اشاره می نماید.

متن کتاب، در دو «مقصد» آورده شده است. در مقصد اوّل، مؤلّف با استناد به اسناد موجود در کتاب الکافی و با توجّه به این مطلب که راویانی که در صدر اسناد الکافی واقع شده اند، صاحب «کتاب» یا «اصل»اند و مرحوم کلینی، روایت ها را از آنها اخذ کرده است، در نتیجه، مؤلّف آنها شیخِ مرحوم کلینی به حساب می آید، طرق مشایخ مرحوم کلینی را ـ که به وسیله آنها، روایت را در «کتاب» و یا «اصل» خود آورده است ـ تنظیم و ذکر کرده است تا طبقه راویان موجود در اسناد، مشخّص گردد.

ایشان طبقات رجال از زمان اصحاب تا شیخ طوسی را در دوازده طبقه گنجانیده است، به طوری که مرحوم کلینی در طبقه نهم راویان حدیث قرار می گیرد.

در جای دیگری از مقصد اوّل، با عنوان «فصل فی الأسانید المبدوة بالمبهمات»، ترتیب اسناد که در صدر آنها «عدّة من أصحابنا» به همراه «احمد بن محمّد» آورده شده، مشخص گردیده است.

مقصد دوم کتاب، شامل اسنادی است که در صدر آنها، تعبیر «عدّة من أصحابنا» آورده شده و مرحوم کلینی، منظور از «عدّة» را در این موارد، مشخّص کرده است. این موارد، شامل اسناد سه نفر از راویان طبقه هفتم است که عبارت اند از: احمد بن محمّد بن خالد، احمد بن محمّد بن عیسی و سهل بن زیاد آدمی. ایشان از این سه نفر با واسطه روایت نقل می نماید و در نتیجه، شیخِ مرحوم کلینی به حساب نمی آیند و به همین جهت، ذکر ترتیب روایات آنها در مقصد مستقلّی از مشایخ کلینی آورده شده است.

در بیان طریق های مختلف هر راوی، نشانی کامل کتاب الکافی با ذکر جلد، صفحه، نوع کتاب فقهی و غیر فقهی و باب آن، در ستون هایی که حاوی این اطّلاعات است آورده شده و در ذکر طُرُق مشایخ مرحوم کلینی، ترتیب اسانید، بر اساس حروف الفبا در اسامی راویان، تنظیم شده است.

در زیر نویس کتاب، مؤلّف، نشانی های دیگر اسنادی را که در متن کتاب آورده شده، مشخص نموده است.

در آخر کتاب، میرزا حسن نوری، مستدرکات کتاب ترتیب أسانید الکافی را آورده است.

مقدّمه محمّد واعظ زاده خراسانی، درباره زندگی مرحوم بروجردی رحمه اللهو بررسی دیدگاه و آثار رجالی ایشان است. نیز در مورد این کتاب، به طور مفصّل، توضیحاتی بیان شده است و در نهایت، تصویر بعضی اجازات مشایخ مرحوم بروجردی رحمه الله به ایشان، آورده شده است.

مقدمه میرزا حسن نوری همدانی، در بررسی خصوصیات این کتاب است. سپس جدولی را بر اساس تطبیق صفحات کتاب الکافی (چاپ سنگی) با چاپ مشهور به آخوندی ارائه شده است.