امام صادق علیه السلام
إذا حَزَنكَ أمرٌ مِن سُلطانٍ أو غَيرِهِ فأكْثِرْ مِن قَولِ : «لا حَولَ و لا قُوّةَ إلاّ باللّهِ» ؛ فإنَّها مِفتاحُ الفَرَجِ ، و كَنزٌ مِن كُنوزِ الجَنّةِ .
هرگاه از سوى حاكمان، يا ديگران اندوهى به تو رسيد، ذِكر «لا حول و لا قوّة الاّ باللّه (هيچ قوّت و قدرتى مگر به اتّكاى خدا نيست)» را فراوان بگو؛ كه آن كليد گشايش است و گنجى از گنجهاى بهشت.
بحار الأنوار : ج۷۸ ص۲۰۱ ح۲۹
چکیده : كتاب بحارالانوار الجامعة للدرر الاخبار الائمّة الاطهار عليهم السلام مهمترين اثر حديثي علّامه مجلسي است كه امّالكتاب كتابهاي او محسوب ميگردد و در ساير كتابهاي خود، به صورت مکرّر به آن ارجاع ميدهد. علّامه مجلسي ضمن بحثهاي خود گاهي به ...
نویسنده :
چکیده : در يک تقسيم، کتب حديث به دو گروه منبع و واسطه منشعب ميشوند. معمولاً به کتب قديميتر که حاوي تعداد قابل توجّهي از احاديث است، «منبع» ميگويند. اين کتابها بيشتر، در استنادات علمي، استفاده ميشود. براي معرّفي دقيق کتب منبع، ...
چکیده : پالايش و تنقيح احاديث منحصر به احاديث مجعول و موضوع نيست، چه بسيار از اشتباههايي سهوي و يا اغلاط نسخهاي که در دگرگون کردن معناي حديث دخيل بودهاند و پالايش حديث به نحوي شامل آنها نيز شده است؛ امّا مهمترين ...
چکیده : «يا معشرالتجاره، الفقه ثم المتجر، الفقه ثم المتجر، الفقه ثم المتجر؛(22) اي جماعت تاجران! نخست احکام [داد وستد را بياموزيد] سپس تجارت، نخست احکام سپس تجارت؛ نخست احکام سپس تجارت». نياموختن احکام فقه درتجارت، باعث افتادن به وادي ربا مي ...
چکیده : پژوهش حاضر با هدف بيان «شاخصه هاي دينداري در روايات» با رويکردي درون ديني به ارائه ويژگيها و نشانه هايي مي پردازد که يک فرد مؤمن و معتقد به اسلام بايد آنها را دارا باشد. براي رسيدن به اين مقصود، ...
چکیده : غارتگری های سرداران معاويه در قلمرو حکومتی حضرت امير عليه السلام با تهاجم ضحاک بن قيس آغاز شد و با کشتارهای بُسر بن ارطاه پايان يافت. با بررسی و تجزيه و تحليل سخنان و بيانات امير مؤمنان عليه السلام در ...
چکیده : ذکر، دعا و عبادت از جنبههای مهم انس با قرآن هستند که هر سه جنبه تربیتی داشته و در تمامی ابعاد تربیت انسان به خصوص در تربیت اخلاقی وی تأثیر بسزایی دارند. در این مقاله به منظور بررسی موضوع پژوهش ...
چکیده : از آنجا که قدوس صفت خداوند است و تقدیس مطلق، تنها شایسته خداوند است، قداست هر چیزی نیز از خداوند ناشی میگردد. در این میان انسان با این ظرفیت آفریده شده است که بتواند در ارتباط با خداوند قداست یابد ...
چکیده : تفسیر به معنای بیان معانی آیات قرآنی و کشف مقاصد و مدالیل آن، از نخستین اشتغالات علمی مسلمانان است و از عصر نزول قرآن شروع شده و تا امروز ادامه دارد. از نظر تاریخی مفسرین به طبقاتی تقسیم میشوند که ...
چکیده : نظریه انسانشناسانه «آبراهام مازلو» که به نظریه «انگیزههای انسانی» معروف است، اثر بخشی ویژهای در حوزههای نظری و عملی این علم داشته است. هر چند که این نظریه از جنبههای مختلفی مورد بررسی قرار گرفته است، اما بازخوانی آن با ...
چکیده : آیات مشابه به مجموعه آیاتی گفته میشوند که یک موضوع را با الفاظ و تعابیر مشابه بیان میکنند، لیکن از نظر ساختار کلام، تفاوتهایی دارند از قبیل: تقدیم و تأخیر، حذف و اضافه، تعریف و تنکیر، اِفراد و جمع، تبدیل ...
چکیده : طیف کثیری از مفسران و متکلمان در مسئله اعجاز قرآن، تنها اعجاز بیانی، بلاغت و فصاحت قرآن را پررنگ کرده و در این باره کتابها نوشته و رسالهها تألیف کردهاند. این تکرار و تأکید بر این مطالب موجب شده که ...
چکیده : در پارهای از منابع روایی اهل سنت از جمله صحیح مسلم، مسند احمد بن حنبل، سنن ابن ماجه، صحیح ابن حبان و مجمع الزوائد هیثمی، روایتی مشهور به «تأبیرالنخل» آمده، و این روایت مستند دیدگاههای اهل سنت قرار گرفته است. ...
چکیده : در مقاله حاضر، روش استفاده اصحاب جریان تفسیری روایتگرا از روایات نقد و بررسی میشود. از نگاه نگارنده، آسیبهای اساسی رویکرد تفسیری این جریان از بعد روشی، به دو امر باز میگردد: یکی، پرهیز از بررسی سندی روایات و دیگری ...
چکیده : احمد بن علی نجاشی، یکی از متخصصان برجسته علم رجال و کتابشناسی است و رجال او در میان چهار کتاب اصلی علم رجال شیعه، مهمترین کتاب به شمار میرود. او نزد استادان زیادی که برخی از آنان از برجستهترین دانشمندان ...
چکیده : از مهمترین بایستههای پژوهش در علوم حدیث، ارائه روشهایی برای بررسی و پژوهش در میراث حدیثی است. نقد و بررسی عنوان کتابها و ابواب حدیثی، یکی از این روشهاست. این نوشتار به معرفی و بررسی میزان کارآمدی این روش در ...
چکیده : رابسون(Robson) خاورشناس انگلیسی در جلد سوم دایره المعارف اسلام، مدخلی را به معرفی حدیث اختصاص داده است. وی در این مدخل به موضوعاتی از قبیل واژهشناسی حدیث در لغت و اصطلاح، تدوین حدیث، معرفی جوامع حدیثی فریقین، نقد حدیث، تبیین ...
چکیده : تفصیل وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشّریعه، تألیف شیخ حرّ عاملی، دایره المعارفی از روایات فقهی شیعه است که از زمان نگارش مورد توجه فقها و حدیثپژوهان بوده است. مؤلف در این کتاب با گردآوری روایات هممضمون، راه فهم سنت ...
چکیده : روایات معصومین(ع) در مسیر نقل، در قالب نسخههای متعدد و نقلهای متفاوتی درآمده است. گاه یک روایت در یک یا چند کتاب به صورت مکرر نقل شده و در برخی از موارد، نقلهای متفاوت یک روایت، در متن یا سند ...
چکیده : راویان و جامعان روایی، احادیثی را به پیامبر(ص) نسبت میدهند که درونمایه آن، به نوعی به فضیلت و برتری اهل فارس اشاره دارد تا حدی که میگوید اگر علم در ستاره ثریا هم باشد، اهل فارس بدان نائل خواهند شد. ...
چکیده :
چکیده : شورا از اصول بدیهی و ضروری اسلام است که در اداره امور جامعه و تحکیم روابط اجتماعی نقشی بهسزا دارد. این امر مهم و حیاتی را ضوابط و معیارهایی است که رعایت آنها آدمی را در تصمیمگیریها از خطا و ...
چکیده : یکی از کارهای مهم عالمان تصوف و عرفان اسلامی، تدوین و نوشتن کتابهایی برای آموزش یا پاسخ به سؤالات مریدان و رهروان و درمجموع برای راهنمایی اهل طریقت و جویندگان این راه بوده است. در این کتابها بنا به اعتقاد ...
چکیده : تابلوهای زیبای تشبیهی نهجالبلاغه، از طرحهای ابتکاری، رنگآمیزی متنوع، وسعت و عمق بینش، مناظر پویا و پرتحرک، دقت و ظرافت، هماهنگی و تناسب شگفتآور، موسیقی سحرانگیز، وحدت و انسجام فوقالعادهای تشکیل شده که از خیالی قوی و عمیق و عاطفهای ...
چکیده : قرآنکریم، پس از نزول، تأثیر فراوانی بر ادبیات و فرهنگ ادبی عرب داشته است و میزان این تأثیر، معیاری برای ارزیابی متون محسوب میشود. این تأثیر از دو جنبه قابل بررسی است: 1. مفاهیم که موجب غنای معنا میشود 2. ...
چکیده : اندیشمندان تأکید دارند و مطالعات متعدد نیز نشان داده است که حکومتها برای برقراری تعامل بین عناصر سازندۀ هر ساختار سیاسی ـ که قانون، مقامات و مردم را شامل میشود ـ نیازمند و موظف به تهیه و تنظیم خط مشیهای ...
چکیده : در این تحقیق نشان داده شده است که حضرت علی(ع) پس از انتخاب کارگزاران خود، مستقیم و بلاواسطه بر آنها نظارت میکردند و آنان را از هرگونه کوتاهی در انجام وظایف محوله برحذر میداشتند. به نظر آن حضرت، بیتوجهی در ...
چکیده : یکی از ویژگیهای بارز و وظیفه مهم حکومت، رعایت اصل مسئولیتپذیری در ازای حقوق دیگران است، و در اندیشه و سلوک علوی مسئولیتپذیری حکومت همان پاسخگویی به مردم است. از دیدگاه امام علی (ع)، مسئولیت مدیران حکومتی در پاسخگویی به ...
چکیده : جهاد از فروع فقهی است که مورد بحث بسياری قرار گرفته است. فقيهان اين فرع فقهی را در قالب دو قسم جهاد دفاعی و جهاد ابتدايی نشاندهاند. از اين دو قسم و مباحث مرتبط با آنها آنچه بيشتر مورد توجّه ...
چکیده : علمای رجال برای اثبات نیاز به این علم، دلایلی را در کتابهای خویش ذکر کردهاند که میتوان از جملهی دلایل ایشان مطالب زیر را بیان نمود: 1)دستور از سوی ائمه(علیهم السلام)؛ 2)وجود جعلکنندگان حدیث؛ 3)اجماع دانشمندان؛ 4)حجیت خبر ثقه. سیر ...
