امام صادق علیه السلام
المُرُوَّةُ في السَّفَرِ كَثرَةُ الزادِ و طِيبُهُ و بَذلُهُ لِمَن كانَ مَعَكَ ، و كِتمانُكَ على القَومِ أمرَهُم بَعدَ مُفارَقَتِكَ إيّاهُم ، و كَثرَةُ المِزاحِ في غَيرِ ما يُسخِطُ اللّهَ عزّ و جلّ .
جوانمردى در سفر عبارت است از : ره توشه زياد و خوب و بخشش آن به همسفرانت، و كتمان اسرار آنان بعد از جدا شدن از آنها، و شوخى فراوان در آنچه كه خداوند عزّ و جلّ را به خشم نياورد .
مكارم الأخلاق ج 1 ص 541 ح 1876
چکیده : آموزه امامت، از جمله آموزههای اصیل شیعه امامیه به شمار میرود. از شاخصترین مؤلفههای این آموزه، این است که امامت منصبی از سوی خداوند و شخص امام نیست دارای مقامات و ویژگیهایی خاص است. امامان معصوم: به تبیین این آموزه امامت ...
نویسنده :
چکیده : بسیاری از آیات قرآن کریم، افزون بر تفسیر ظاهری، معنای باطنی نیز دارند. برخی از این تفسیرهای باطنی برخاسته از روایات تفسیری معصومین(ع) و صحابه است. آیه 107 سوره صافات که میفرماید: "وَ فَدَیْناهُ بِذِبْحٍ عَظیمٍ" نیز از جمله این ...
چکیده : ادبیات مرثیه، از مهمترین منابع تحقیق و پژوهش در معارف حسینی است. زبان هنر در هر قالبی که درآید، ماندگاری و اثربخشی آن را مضاعف میکند. زبان شعر به سبب ویژگیهای احساسی، حماسی و ادبی سهم بیشتری را در بیان ...
چکیده : میان ایران و سرزمین لبنان پیوندها و اشتراکات فرهنگی و مذهبی عمیقی وجود دارد که سرچشمۀ اصلی آن شیعه بودن بخشی از ساکنان دو منطقه و ریشهدار بودن اندیشههای شیعی در آنها است. یکی از موضوعاتی که میتوان در ادبیات ...
چکیده : زیارت عاشورا جزو زیارات مشهور و مجرّب است که علمای بزرگ شیعه در قرون متمادی بر آن تأکید نمودهاند. لعن بر دشمنان اهلبیت: از مهمترین بخشهای زیارت عاشورا به شمار میرود که موجب خردهگیری و طرح شبهه معاندان و منافقان ...
چکیده : اين نوشته، در پی بررسی جایگاه تأویل در فهم دقیق حدیث و نیز حفظ جایگاه آن به عنوان سندی معتبر در متون دینی است؛ ازآنجایی که حدیث، منبعی مهم و غیرقابل چشم پوشی در معرفت دین است، کاوش در ابعاد ...
چکیده : نگرش و تغییر نگرش یکی از موضوعات مهم در حوزه روانشناسی است که ارتباط تنگاتنگی با رفتار افراد دارد. ازآنجاکه اهل بیت علیهم السلام به عنوان هادیان بشریت دارای بهترین روش ها در شیوه ارتباطی و تغییر نگرش افراد هستند؛ ...
چکیده : ابن أبی عمیر از راویان برجسته اواخر قرن دوم و اوایل قرن سوم و از طبقه سوم اصحاب اجماع است. وی محضر امام کاظم علیه السلام، امام رضا علیه السلام و امام جواد علیه السلام را درک کرده و یکی ...
چکیده : عمار بن موسی ساباطی از اصحاب امام صادق و امام کاظم علیهما السلام است که فراوان روایت از ایشان نقل می کند. احادیث وی در فقه بسیار تأثیرگذار است، ولی تعارض ها و منفرداتی دارد؛ همین امر سبب شده شخصیت ...
چکیده : از دیرباز برخی نویسندگان اهل سنت بامطالعه متون روایی شیعه به نقد روایات شیعی پرداخته اند. در سال های اخیر حجم نگارش های این چنینی نسبت به قبل افزایش یافته است. در این مقاله با سه اثر جدید از کتاب ...
چکیده : کتاب «کمال الدین و تمام النعمة» نگاشته شیخ صدوق (311-381 ق) از کتاب های معتبر و متقدم در نقل روایات مهدویت محسوب می شود؛ پژوهش حاضر به مصداق یابی روایات تفسیری مهدویت در این کتاب پرداخته است؛ دستاورد این پژوهش ...
چکیده : یکی از مسائل مهم در نبوت شناسی ابراهیم علیه السلام تمارض ایشان در ابتلای به مرض خاص جسمی به عنوان عذری برای حاضر نشدن در عیدگاه ستاره پرستان است که به شبهه تمارض شهرت دارد. این شبهه برآیند تبیین های خاص ...
چکیده : نهجالبلاغه، کتابی است که نمایانگر گوشهای از اندیشههای بلند و آسمانی امام علی(ع) است و از یک هزار سال پیش بهصورت کتابی جاودانه در اختیار جهان و جهانیان قرار گرفته است. موضوعات متنوع آن حاکی از روح بزرگ پدیدآورندۀ آن، ...
چکیده : منابع لغوی و تفسیری، واژۀ «العالَمین» را دارای دو معنا دانستهاند: «جهانیان»، یعنی آفریدگان یا ساکنانِ جهان؛ و «جهانها»، یعنی جایی که آفریدگان در آن اقامت دارند. در مورد این واژه سؤالاتی وجود دارد که پاسخهای درخوری نیافته است. مثلاً ...
چکیده : رجالشناسان متقدم معمولا در شمار کتابهای احمد بن محمد برقی از کتاب الرجال یاد میکنند. با اینهمه ابنندیم از نخستین کسانی است که این انتساب را به پدر احمد، محمد بن خالد برقی باز میگرداند و حتی کتاب دیگر احمد ...
چکیده : تمامی زبان ها در طول تاریخ، دستخوش تغییر شده، به گونه ای که هیچ زبان و واژه ای از این قاعده مستثنی نیست. «بعل» از واژگانی است که در استعمال زبانی، دچار تطور شد. این تحقیق از چهار منظر قرآنی، ...
چکیده : مؤلف کتاب الاختصاص شناختهشده نیست؛ برخی او را احمد بن حسین مؤمن و برخی شیخ مفید میدانند. کنار این نظریهها، نظریۀ دیگری هم هست و آن اینکه الاختصاص تلخیصشدۀ کتاب العیون و المحاسن شیخ مفید است. بر پایۀ این تحقیق، ...
چکیده : ساختار خط و ماهیت زبان عربی، ظرفیت خوانشهای متعددی از یک نوشتار را پدید میآورد که از آن در اصطلاح زبانشناسی به «گشتارهای خوانشی» یاد میشود. خوانش صحیح روایات از نسخه مکتوب، رکن اصلی در برداشت اصیل و متقن حدیث ...
چکیده : مطالعۀ قرآن بهعنوان یک متن مقدس، خصوصاً بهدلیل اشتراکات موضوعی با محتوای کتابهای مقدس پیشین، همواره مورد توجه خاورشناسان بوده است. از آنجا که نحوۀ چینش آیات قرآن و ترکیب محتوایی آنها برخلاف الگوی عهدین است، بارزترین خصیصۀ سبکی قرآن ...
چکیده : تاریخ پُرفراز و فرود حدیث شیعه، شاهد دورههای ویژهای با حرکت پُرشتاب علمی بوده است. شکلگیری این دورهها نیازمند شرایط گوناگونی بود که معمولا همۀ آن در یک زمان گرد هم نمی آمد. یکی از زمینههای مناسب برای رشد نگاشتههای ...
چکیده : مصطلح «حجّت» از پرکاربردترین واژگان دانشی در حوزۀ اندیشۀ اسلامی است. تحلیل مفهوم لغوی این واژه و تبیین گوهر معنایی آن، میتواند دقّت در کاربرد را بالا برده و فهم کارکردهای قرآنی و دانشی را آسان کند. این نگاشته با ...
چکیده : نوشتار حاضر یکی از صحابیان شرکت کننده در لشکر امام حسین(ع) را مورد بررسی قرار داده است. انَسبنٍحارث کاهلی در روز عاشورا حضور داشت و به این ندای امام حسین(ع) پاسخ داده است. از پیامبر(ص) در حالیکه امام حسین(ع) در ...
چکیده : کتاب شریف نهج البلاغه با زیبایی واژگان و معانی بلند، همواره مورد توجّه اندیشمندان بوده و شرحهای متعدّدی بر آن نگاشته شده است. با گسترش دامنۀ اطّلاعات پژوهشگران نسبت به منابع پیشین، برخی از شرحهای نهج البلاغه که پیشتر شناختهشده ...
چکیده : تخریج از دانشهای کاربردی عرصۀ حدیث است. بُعد نظری این دانش، کمتر در شیعه، مورد توجّه قرار گرفته و از این رو شاخههای مختلف آن نیازمند پژوهش و پردازش است. شناسایی موضوعات قابل پژوهش و ارائۀ آن به جامعۀ علمی، ...
چکیده : قرآن بهعنوان کتابی آسمانی و هدایتگر جوامع مختلف بشری، گزارههایی را دربارۀ رسالت جهانی حوزههای علمیه در تبیین و تبلیغ دین، ارائه کرده است. بر پایۀ قرآن کریم که یکی از مهمترین منابع معرفتشناسی است، میتوان اصول تبلیغ جهانی اسلام ...
چکیده : یکی از ضرورتهای پژوهش در حوزۀ قرآن و حدیث و مطالعات اسلامی، شناخت مجلّههای مرتبط با آنهاست. پژوهشگران مطالعات اسلامی برای ارائۀ مقالات نو، نیازمند آگاهی از پیشینۀ مقالات و مجلّههای مرتبط با موضوع خود هستند. هدف نویسنده از معرّفی ...
چکیده : با توجه به اهمیت وثیقه المدینه بهعنوان اولین قرارداد اجتماعی مکتوب از سوی مسلمانان و ارتباط مفاد آن با جنبههای مختلف زندگی، بسیاری از پژوهشگران مسلمان و مستشرقان با گرایشهای مختلف به مطالعۀ آن پرداختهاند. در عین حال برخی از ...
چکیده : تبیین انسجام محتوایی در سورههای قرآن کریم رهیافتی موثر در نفی شبهه خاورشناسان درباره پراکندگی و ناپیوستگی متن قرآن کریم است. این نوشتار تلاش دارد تا به بررسی انسجام محتوایی در آیات سوره لقمان و کشف مفاهیم محوری برای تبیین ...
چکیده : قرآن و حدیث، تمام نظام هستی و پدیدههای آن را در حال تسبیح و تنزیه خدا میشمرد. انسانها چگونگی و حقیقت این تسبیح را نمیفهمند، مگر کسانی که به کمالات روحی و معنوی دست یافته باشند. گروهی از مفسّران، دلالت ...
چکیده : خطابها و متون دینی، به ویژه روایات، یکدست نیستند. آنها متفاوت و متنوع اند. از دیرباز، فقیهان در مقام شمارش گونه های خطاب، به خطاب های فقهی، قضایی، حکومتی، بیانی و جبلی و فطری اشاره کرده اند. خطاب های فقهی ...
