49: ج 14، ص 86؛ 15: ج 4، ص 460)
در نتيجه، به تصريح روايت ائمّه اهل بيت عليهم السلام ملك و سلطنت حضرت سليمان عليه السلام تنها بخشى از مقامات اهل بيت عليهم السلام است؛ لذا از سلطنت سليمان عليه السلام به ملك تعبير شده، در حالى كه از مقام ائمّه اهل بيت عليهم السلام يعنى مقام افتراض الطاعه، به عنوان مُلك عظيم ياد شده است. روايت فوق همچنين گوياست كه ائمّه اهل بيت عليهم السلام از سلطنتى برخوردارند كه احدى در عالم چنين سلطنتى ندارد. بنابراين سلطنت داوود عليه السلام نيز جزئى از سلطنت ائمه اهل بيت عليهم السلام است.
مرحوم آيتاللّه على نمازى شاهرودى، ملك را به نقل از مناقب آل ابىطالب عليهم السلام هفت قسم مىكند و مىگويد:
خداى تعالى براى هفت نفر ملك ذكر مىكند؛ امّا در مورد هيچيك، توصيف عظيم به كار نمىبرد؛ آنچنانكه ملك آل ابراهيم را بدان وصف كرده است. (56: ج 9، ص 416) ۱
ملك در قرآن مجيد، در موارد متعدّدى به كار رفته است؛ امّا فقط ملك آلابراهيم يعنى ائمّه اهل بيت عليهم السلام موصوف به عظيم شده است. بنابراين مراد از ملك عظيم غير از سلطنت تسخيرى سليمان و پادشاهى داوود عليهماالسلاماست. براساس روايات، ملك عظيم بالاترين منزلتى است كه خداى تعالى به برگزيدگان خود عطا فرموده و آن مقام فرض الطاعة و وجوب اطاعت اختيارى از ايشان است.
ايننكته نيز قابل تأمّل است كه حضرت داوود و حضرت سليمان عليهماالسلاماز انبياى بنىاسرائيلاند. مىدانيم كه بنىاسرائيل از اولاد يعقوب عليه السلام هستند و در استعمالات قرآنى از آنها به عنوان آليعقوب نام برده شده است؛ در حالى كه ظاهرا آلابراهيم به فرزندان اسماعيل اطلاق شده است. لذا آل ابراهيم در مفهوم، اعمّ است؛ ولى در مصداق، در مورد فرزندان اسماعيل استعمال شده است ۲ بنابراين ملك عظيم كه به تصريح قرآن به آلابراهيم عطا شده، با ملك سليمان و داوود عليهماالسلامكه از بنىاسرائيل و
1.بنگريد: مناقب آل ابى طالب عليهم السلام ۳ / ۲۶۲؛ بحارالانوار ۳۹ / ۷۷.
2.اين نكته با مراجعه به آيات مربوطه در قرآن مجيد قابل استفاده مىباشد.