17. «إِنَّمَا التَّوْبَةُ عَلَى اللّهِ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السُّوءَ بِجَهالَةٍ ثُمَّ يَتُوبُونَ مِنْ قَرِيبٍ فَأُولئِكَ يَتُوبُ اللّهُ عَلَيْهِمْ...»

روض الجنان: «ثُمَّ يَتُوبُونَ مِنْ قَرِيبٍ» ؛ آنگه توبه كنند زود از مدتى نزديك... ابو موسى گفت: پيش از آنكه مرگ به او رسد به فواق ناقه‏اى. ^۱
847. علامه شعرانى: به قدر دوشيدن شير ناقه. ^۲
روض الجنان: ... هم ابوسعيد روايت كند كه، رسول عليه‏السلام گفت كه: ابليس گفت: بار
خدايا! به اين كه با من كردى بندگان تو را اضلال و اغوا مى‏كنم تا جانشان در تن باشد.
حق تعالى گفت: به عزّت و جلال من كه ايشان را مى‏آمرزم تا استغفار مى‏كنند. ^۳
848. علامه شعرانى: اين احاديث منافى آن نيست كه در چند جا به تفصيل گذشت كه قبول توبه واجب نيست بر خداى بلكه تفضّل است؛ يعنى بر حسب قابليت تائب و فضل و حكمت خويش بسيار باشد كه بيامرزد، حتى نزديك مرگ. ^۴
روض الجنان: ... هر كس كه در مهر زنى كفى پست يا گندم يا خرما بدهد... . ^۵
849. علامه شعرانى: «پست» آن است كه قاووت مى‏گويند. ^۶
روض الجنان: ... و در آيت دليل است بر آنكه عبارت توان كردن به يك لفظ از دو معنى مختلف، براى آنكه مراد به نكاح در آيت هم عقد است و هم وطى... . ^۷
850. علامه شعرانى: بيشتر علماى ما گويند استعمال لفظ در دو معنى جايز است و بعضى از متأخّران و اهل عصر ما جايز نمى‏دانند. و حق با مؤلّف است كه جايز دانسته و ما در محل خود به تفصيل ثابت كرده‏ايم. ^۸

14. «وَ مَنْ يَعْصِ اللّهَ وَ رَسُولَهُ وَ يَتَعَدَّ حُدُودَهُ يُدْخِلْهُ ناراً خالِداً...»

روض الجنان: ... «وَ مَنْ يَعْصِ اللّهَ» ، لفظ «مَنْ» لفظى صالح عموم را و خصوص را
به‏نزديك ما، چه به‏نزديك ما عموم را صيغتى مخصوص نيست كه اگر آن صيغت در خصوص استعمال كنند مجاز باشد، و دليل بر اين آن است كه قائل چون گويد: من دَخلَ دارى أكرَمْتُهُ به اين لفظ يك بار عموم خواهد و يك بار خصوص، و مجرّد استعمال ايشان لفظ را در يك معنى يا بيشتر دليل كند بر حقيقت آن و اشتراك او در آن معنى كه در او استعمال كرده باشد مادام تا خالى بود از قرينه كه دليل كند بر آنكه مراد ايشان مجاز است به آن به يكى از آن. ^۱
845. علامه شعرانى: يعنى هر گاه لفظى ديديم در يك معنى يا بيشتر استعمال مى‏شود و ندانيم حقيقت است يا مجاز و دليل بر مجاز بودن نباشد، آن را حمل بر حقيقت بايد كرد تا به دليلى ثابت شود در هر دو يا در يكى مجاز است. و بناى اهل لغت بر اين است و مذهب سيد مرتضى (عليه الرحمة) نيز همين است. ^۲
روض الجنان: ... گفت ماعز توبه‏اى كرد كه اگر از ميان امّتى ببخشند به همه برسد. ^۳
846. علامه شعرانى: [ببخشند] يعنى تقسيم كنند. ^۴