(تفسير ابوالفتوح رازى ^۱ ، ج 2، ص 391)

۱۱۲۸.در خبر است كه رسول عليه السلام گفت:«چون اهل بهشت در بهشت قرار گيرند و اهل دوزخ در دوزخ، خداى تعالى حجاب از ميان ايشان بردارد تا يكديگر را بينند و آنچه ايشان در آن باشند از منازل و مقامات از درجات و دركات اهل دوزخ، گويند: «لَوْ هَدانَا اللّه ُ»^۲ . اين حسرت ايشان باشد و اهل بهشت گويند: «لَوْ لا أَنْ هَدانَا اللّه ُ»^۳ . اين شكر ايشان باشد. آنگه گفت: هيچ مؤمنى و كافرى نباشد، الاّ او را در بهشت و دوزخ جايى باشد و منزلتى. چون خود برسند و حجاب بردارند، جاى او در بهشت به او نمايند و او را گويند آن قصور و منازل مى بينى تو را بود و براى تو آفريده بودند اگر ايمان آوردى و طاعت كردى و بهشتى را گويند آن دركات و عقوبات بينى تو را بودى اگر تو نيز همان كردى كه ايشان كردند، از كفر و معاصى. آنگه گويد اين به ميراث به شما ارزانى داشتم از ايشان به آن عمل كه كرديد و آن
جايهاى كه به استحقاق لايق حال ايشان است ايشان را شايد به ايشان دادم و قسمت كرديم ميان شما و ايشان. آنگه منادى ندا كند كه اى اهل بهشت! تندرستى است شما را كه به آن بيمارى نباشد، برنايى كه به آن پيرى نباشد و زندگانى كه به آن مرگ نباشد و خلودى كه به آن فنا نباشد و نعمتى كه به آن شدّت نباشد. ايشان گويند: اين آن است كه رسولان خداى به آن فنا نباشد و نعمتى كه به آن شدّت نباشد. ايشان گويند: اين آن است كه رسولان خداى به ما آمدند و مرا را گفتند، ما تصديق كرديم و باور داشتيم لاجرم اين ندا بشنيديم كه اين بهشت به شما به ميراث داديم به آنچه كرديد در دنيا از ايمان و طاعات».

(تفسير ابوالفتوح رازى ^۱ ، ج 2، ص 363)

۱۱۲۵.سفيان ثورى گفت:چون خداى تعالى اين آيه فرستاد: «مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثالِها»^۲ ، رسول گفت: «بار خدايا بيفزاى براى من».
حق تعالى آيه فرستاد: «مَثَلُ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ فِي سَبِيلِ اللّه ِ»^۳ الآية، رسول عليه السلام گفت: «ربّ زدامّتى؛ بار خدايا! بيفزاى امّت مرا».
خداى تعالى آيه فرستاد: «يُوَفَّى الصّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسابٍ»^۴ ».

(تفسير ابوالفتوح رازى ^۵ ، ج 2، ص 363)

۱۱۲۶.روايت است از ابو اُمامه از أُبَىِّ كعب كه گفت رسول خداى گفت كه:«هر كه سوره اعراف بخواند، خداى تعالى ميان او و ميان ابليس حجابى پديد آورد و آدم روز قيامت براى او شفاعت كند».

(تفسير ابوالفتوح رازى ^۶ ، ج 2، ص 366)

۱۱۲۷.ابو هريره روايت كرد از رسول عليه السلام كه او گفت:«چون فرشتگان به بالين بنده مؤمن حاضر آيند كه اجل او نزديك رسيده باشد، گويند: اى روح پاك كه در تن پاك بودى! به فرمان خداى بيرون آى حميده و پسنديده و بشارت باد تو را به روح و ريحان و خداى، نه غضبان و خشمناك بر تو. آنگه مى برند آن را تا به آسمان دنيا برند، گويند در بگشاييد. گويند: خازنان آسمان كه اين روح كى است؟ گويند: روح فلان بنده مؤمن است. گويند: مرحباً بالنفس الطيّبة الّتي كانت في الجسد الطيِّب ادخلي حميداً وأَبشري بروح وريحان وربٍّ غير غضبان. و در بگشايند تا در رود و
هم به هر در آسمان گويند اين روح كيست؟ گويند: روح فلان بنده مؤمن. اين ترحيب و بشارت بگويند تا به آسمان هفتم برند.
و امّا چون مرد بد باشد، فرشتگان عذاب گرد آيند، گويند: بيرون آى، اى نفس خبيث! از تن خبيث بيرون آى. اى ذميم! و بشارتت باد به غسّاق و حميم. آنگه او به آسمان برند و گويند در بگشاييد. خازنان گويند: روح كى است؟ گويند: روح فلان بنده. گويند: لا مرحباً بالنفس الخبيثة التى كانت في الجسد الخبيث ارجعي ذميمةً فإِنَّه لا يُفتح لك أبواب السماء. برگرد اى روح پليد از تن پليد بيرون آمده كه درهاى آسمان براى تو نگشايند. آنگه برگردانند آن را به گور خداوندش فرو كنند. آنگه بر سبيل يأس و بيان استحالت گفت: اين كافران و مكذِّبان به بهشت نروند تا شتر به سوراخ سوزن نشود».