شرح حديث نقطه

از: مؤلف ناشناخته

رجوع كنيد به: الكهف الرقيم فى شرح بسم اللّه الرحمن الرحيم.

1845 . شرح حديث نقطه(فارسى)

از: على بن محمد بن محمد تركه اصفهانى ، صائن الدين (ابن تركه) ( 835 ق)

شرحى بر حديث: «أنا النقطة التى تحت الباء» ^۱ ، كه به حديث نقطه معروف و به على عليه السلام نسبت داده شده است .
چاپ: ميراث حديث شيعه ، دفتر اول ، ص 173 ـ 201 ، با تحقيق على فرخ ؛ جاويدان خرد (جشن نامه استاد سيد جلال الدين آشتيانى) ، 1377ش ، ص 311 ـ 323 .
[الذريعة: 24/293 ، فهرست نسخه هاى خطى فارسى ، منزوى: 1467] آغاز: الحمد للّه مفيض الحكم و الصلاة على محمد و آله وسلم ، دى ناگاه از عراق وفاق و سرحد بسط.

نسخه ها:

10287/1 . تهران ، مجلس شوراى اسلامى: بدون شماره ، عنوان معرفى: رساله نقطه ، بدون نام كاتب ، 16 رمضان المبارك 828 ق ، اصلاحات وافزودگى هايى از خود مؤلف دارد [فرهنگ ايران زمين: 6/309].
10288/2 . تهران ، مجلس شوراى اسلامى: 8387 ، بدون نام كاتب ، 3 محرم 904ق ، مسعوديه يزد [فهرست نسخه هاى خطى فارسى: 2/1467].
10289/3 . تهران ، دانشگاه تهران: 1021 ، عنوان معرفى: گزارش أنا النقطة تحت الباء ، آغاز: برابر نمونه ، نستعليق ، على بن مسافر قاضى ، 939ق ، رساله چهاردهم مجموعه ، «112 ب ـ 116 ب » 5 برگ [فهرست دانشگاه تهران: 6/2247].

10285 . تهران ، ملى تهران: 755/ع ، نستعليق ، عبد الرحيم بن ولى محمد اردبيلى ، 1235ق ، رساله سى وسوم مجموعه ، «ص365 ـ 371» 4 برگ [فهرست ملى تهران:82/240].

1844 . شرح حديث نفس كميل(فارسى)

از: على عسكر حسينى ، ابو القاسم

شرحى است بر حديث مروى از على عليه السلام ، كه كميل نقل نموده و به حديث نفس كميل معروف است: «عن كميل بن زياد أنه قال: سألت مولانا أمير المؤمنين عليا عليه السلامفقلت: يا أمير المؤمنين اُريد أن تعرفنى نفسى . قال: يا كميل! وأى الأنفس تريد أن اعرفك . قلت: يا مولاى هل هى إلا نفس واحدة . قال: يا كميل إنما هى أربعة: النامية النباتية ، و الحسية الحيوانية ، و الناطقة القدسية ، و الكلية الالهية ، و لكل واحدة من هذه خمس قوى و خاصيتان ، فالنامية النباتية لها خمس قوى: ماسكة ، و جاذبة ، و هاضمة ، و دافعة ، و مربية ، و لها خاصيتان: الزيادة و النقصان ، و انبعاثها من الكبد . و الحسية الحيوانية لها خمس قوى: سمع ، و بصر ، و شم ، و ذوق ، و لمس ، و لها خاصيتان: الرضا و الغضب ، و انبعاثها من القلب . و الناطقة القدسية لها خمس قوى: فكر ، و ذكر ، و علم ، و حلم ، و نباهة ، و ليس لها انبعاث ، و هى أشبه الأشياء بالنفوس الفلكية ، و لها خاصيتان: النزاهة و الحكمة . و الكلية الإلهية لها خمس قوى: بهاء فى فناء ، و نعيم فى شقاء ، و عز فى ذل ، و فقر فى غناء ، و صبر فى بلاء ، و لها خاصيتان: الرضا و التسليم ، و هذه التى مبدؤها من اللّه و إليه تعود ، قال اللّه تعالى: و نفخت فيه من روحى . و قال تعالى: يا أيتها النفس المطمئنة ارجعى إلى ربك راضية . و العقل فى وسط الكل» . ^۱
آغاز: نحمدك يا من له الملك و الملكوت .

نسخه ها:

10286 . قم ، مدرسه فيضيه: 2022 ، آغاز: برابر نمونه ، بدون نام كاتب ، بدون تاريخ كتابت ، رساله چهارم مجموعه ، 77 برگ [فهرست مدرسه فيضيه: 2/167].