كتب و صحف و كلمات و حركات و نگاهدارندگان حساب انفاس و نقل اقدام كه هر يك را عبادتى است على حده : بَعْضُهُم قِيامٌ لا يَرْكَعُونَ ، و بَعْضُهُم رُكُوعٌ لا يَسْجُدُونَ ، و سُجَّدٌ لا يَقُومُونَ ، « وَ مَا مِنَّـآ إِلاَّ لَهُو مَقَامٌ مَّعْلُومٌ » .
دو نوع ديگر كه فهم هيچ كس به غور عبادت و كنه ايشان نرسد ، و ملائكه[اى ]كه خداوند در وقت بعضى از عبادات بندگان ، خلق مى نمايد از جهت استغفار و غير آن الى غير ذلك ، و ملائكه زمين ، ده مقابل جن و انس و وحش و طير و غيره اند و ملائكه جو آسمان اول ، ده مقابل اين مجموع و همچنين هر آسمان ، ده مقابل علاوه است ، و سكنه سدره ده مقابل همه و سكنه كرسى ده مقابل همه و ساكنان هر حجاب ده مقابل همه و سكنه در سرادق ده مقابل همه و اتباع اسرافيل كه تابعان لوح اند ده مقابل همه . و افضل از ملائكه سه نوع اند كه هشت نفر حمله عرش اند ، چهار به صورت ملك و چهار به صورت بنى آدم و شير و گاو و خروس كه از براى جنس خود دعا كنند ، و عرش را كه سى و شش هزار پايه و در هر پايه اى هفتاد هزار كنگره و هر كنگره اى هزار هزار بار مقابل سماوات و ارض و بهشت است بر دوش گرفته . ملكوت اعلى كه موكل بر كنگره هاى عرش اند ، ملكوت اسفل كه موكل بر سرادقات عرش كه ششصد هزار سرادق است ، ما بين هر يك هفتاد هزار سال راه و بُعد ما بين دوش تا به نرمه گوش هر يك هفتصد ساله راه است كه آب هاى درياها گودال پشت ابهام وى را پر نكند و بُعد ما بين منكبين او هفتاد هزار ساله راه و ما بين دندان هاى پيش او سيصد ساله راه است و همچنين كروبين مى باشند .
و طايفه ديگر جنيان اند كه ايشان نيز چندين طايفه اند : جن از اولاد جان آن جان اند مخلوق از آتش كه به هر صورتى مشكّل گردند سواى صورت نبى و وصى ، و هر طايفه را كه به صلح ^۱ راغب بود نيز پرى گويند ، و اشرار ايشان را ديو مى نامند . برخى در پس قاف و با كسى مختلط نباشند و گروهى در پيش قاف و متردد ميان خلق در لب آب ها و باغ ها و بيابان ها و خرابه ها و مكان هاى تيره چون حمامات و