اگر اين روايت كه از پيامبر اكرم نقل شده بدون زمينه صدور آن ملاحظه شود مشكل است بتوان پى برد كه از واژه نسل چه معنايى اراده شده است آيا به معناى زيادى فرزندان و طايفه است يا به معناى فرو ريختن پشم است و يا به معناى سرعت در راه رفتن است.
با ملاحظه و بررسى زمينه صدور روايت مشخص مى شود كه منظور حضرت رسول صلى الله عليه و آلهاز اين واژه سرعت در راه رفتن است.
و روى ان قوما مشاء ادركهم النبى صلى الله عليه و آله فشكوا اليه شدة المشى فقال صلى الله عليه و آله لهم: استعينوا بالنسل^۱.روايت شده كه گروهى از پيادگان هنگامى كه پيامبر آنها را ديد به آن حضرت از سختى راه رفتن شكايت كردند. آن حضرت صلى الله عليه و آله فرمود: با تند رفتن و سرعت در مشى طلب يارى كنيد (گويا اگر تند راه برويد زودتر به مقصد مى رسيد و كمتر خسته مى شويد).
ج . همين فايده در روايت «ويل للاعقاب من النار» ^۲ نيز هست كه از واژه اعقاب ممكن است جانشينان فهميده شود اما زمينه صدور آن معين كننده معناى پشت پاست؛ شريف رضى در الانتصار مى نويسد:
برخى از اعراب ايستاده بول مى كردند و بول به پا و پشت پاى آنها ترشح مى كرد و بدون شستشوى آن وارد مسجد مى شدند لذا پيامبر اين حديث را فرمود ^۳ .

8 . شناخت تصحيف و تحريف

با بررسى و شناخت تاريخ صدور و زمينه هاى آن مى توان پى برد كه برخى روايات تصحيف شده است و به همين جهت است كه برخى روايات معناى قابل قبول و عقلانى ندارد اما وقتى زمينه صدور آن را بيابيم روشن خواهد شد كه روايت تصحيف شده است و معناى اصلى تغيير كرده است براى نمونه در كتب حديثى اين روايت از قول حضرت رسول صلى الله عليه و آله نقل شده است كه: «الميّت يعذب ببكاء اهله عليه» ⁴ (ميت با گريه خانواده اش عذاب مى بيند). در حالى كه اين معنا با برخى آيات قرآن در تنافى است براى نمونه «لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى» ⁵ (هيچ نفسى بار ديگرى را بر دوش نگيرد) اما با يافتن زمينه صدور معلوم مى شود اصل روايت به گونه ديگرى بوده و اين تصحيف شده آن روايت است.
عن هشام بن عروه عن ابيه قال: ذكر عند عائشه قول ابن عمر «الميت يعذب ببكاء اهله عليه» فقالت: رحم اللّه ابا عبدالرحمن سمع شيئا فلم يحفظه انما مرّت على رسول اللّه صلى الله عليه و آله