واحدِ الوفِ مدايحِ ۱ايشان به نظم آوردهاند؛ شاعرى مىگويد: ۲
إليكُم كلّ مَكْرُمَةٍ تؤولإذا ما قيل: جدُّكم الرّسولُ
كفاكُم مِن مَديحِ الخلقِ طُرّاًإذا ما قيلَ: اُمُّكم البتولُ
سادات را كه جدِّ بزرگوار سيّد المرسلين باشد، و پدر خير الوصيّين، و مادر سيّدة نساء العالمين باشد. اگر گدايى انتقالىاى مفسدى بوجهلىاى، ايشان را بىهنر و بىزهره خواند، در لعنت و جفا و نفرين باشد.
و جواب آنچه گفته است: «بنى اُميّه و مروانيان اُولوالأمر بودند» اى بسا رسوايى كه آنجا باشد كه خداوندِ امر و فرمان بنى اُميّه و بنى مروان باشد. خوش مىگويد:
إذا كان الغرابُ دليلَ قومٍفمأواهُم محلّ الهالكينا۳
[ 150 ]
[ اعتراف مؤلف فضائح در حقانيت على(ع) در جنگها ]
[ حقانيت على(ع) در جنگ با مارقين، قاسطين و ناكثين ]
[ گمراهان و بيعت شكنان، دشمنان حكومت على(ع) ]
آنگه گفته است:
و أمير المؤمنين خود با سه گروه حرب كرد: اوّل با كافران، آنگه كه در خدمتِ رسول بود؛ دوم با اصحابِ جمل و ايشان مخطيان بودند، و بر عايشه پوشيده كردند و حق با على بود.
1.صفحه «۴۴۲» چاپ قديم
2.اين دو بيت در موارد كثيره از كتب معتمده نقل شده است؛ ليكن متأسفانه در هيچ يك از آنها قائل ابيات را نام نبردهاند، بلكه به عنوان «اُنشد» (به صيغه مجهول) يا «قيل» ياد كردهاند. رجوع شود به روضة الواعظين فتال (ص ۱۳۴) و تاريخ بيهق (ص ۶۵) و مناقب ابن شهر آشوب (ج ۲، ص ۱۴۹ چاپ اول).
3.اين شعر از امثال معروفه است؛ ليكن به عبارات مختلفه نقل شده است، مثلاً بنابر آنچه در خاطرم هست در تاريخ وصاف و كشكول شيخ بهايى به اين عبارت است: إذا كان الغرابُ دليلَ قومٍفناووس المجوسِ لَهُم مقيل
و اين شعر مروى در كتب ادب فارسى از عنصرى در ترجمه آن است:
هر كه را رهبرى كلاغ كندبىگمان دل به دخمه داغ كند
و مراد از «دخمه» گورستان گبرگان است. پس شعر بعينه ترجمه همان بيت عربى است. و در بعضى كتب - گويا مغنى اللبيب نيز از آن جمله است - مصراع دوم چنين نقل شده است: «سيهديهم سبيل الهالكينا» و در كتاب المستطرف في كلّ فن مستظرف، همين بيت را جزء امثال منظوم نقل كرده است در حرف ميم (رجوع شود به جلد اول، فصل چهارم از باب سادس، ص ۴۱) به اين عبارت:
و من يكنِ الغرابُ له دليلايمر بهم على جيفِ الكلاب