[ 151 ]
[ توبه عايشه و طلحه و زبير از جنگ با على(ع) ]
آنگه گفته است:
و عايشه و طلحه و زبير توبه بكردند.
۱اما جواب اين كلمت آن است كه اين نوسنّى صلب را گويند: چگونه معلوم خواجه شد كه چون غبارِ مصاف بنشست، هر دو را كشته يافتند و چون پيغمبرى بعد از آن كه واقعه افتاد، به خواجه نيامد؟ و جبرئيل پندارم به چنين قوم كمتر آيد و غيب خود ندانند. و اگر جايز باشد ۲ كه بهروا دارند كه طلحه و زبير در حالتِ نزع از عداوت و خصومتِ على توبه كردند و نجات يافتند، پس به كرم و تفضّل برين اصل جايز بايد داشتن كه هشامِ حكم و مؤمن طاق و محمّدِ نعمانِ مفيد و يونسِ عبدالرّحمن ۳ و بوجعفر بابويه و حَسَكا و بوطالب و عبدالجبّار مفيد و على عالم و بُلمعالى ۴ نقّاش و بوتراب دوريستى و على باسكسك ۵ و على زيرك و بُلمحاسن ميشان و فقيه بلحسن و بلمعالى رازى و مانندِ ايشان همه در حالِ نزع از عداوتِ بوبكر و عمر توبه كرده باشند و نجات يافته و رافضى نباشند. پس زبان و قلم نگاه بايد داشتن از مساوى و مثالب ايشان، و اين صورت را با توبه طلحه و زبير قياس مىكردن؛ وگرنه بر غيب سخن ناگفتن چون اين جماعت را كه دشمنِ عمر و بوبكر مىداند و لعنت مىكند، ايشان را نيز كه دشمنانِ على بودند و به تيغِ او كشته شدند، حمايت ناكردن؛ تا شيعت ايشان را بد مىگويند كه خواب يك نيمه راست نباشد و يك نيمه دروغ؛ اگر راست است، همه راست است، وگر جايز است، همه جايز است، وگر محال است، همه محال. و رحمت بر مسلمانى باد كه به انصاف مىخواند و مىداند.
1.صفحه «۴۴۴» چاپ قديم
2.ع - ث: «و بر تجويز باشد»، م - ب ندارند.
3.نسخ: «عبدالرحمن يونس».
4.ث - م - ب - ح، از اين «بلمعالى» تا «بلمعالى» آينده را ندارند و عبارت منحصراً در نسخه «ع» است و نسخه «د» نيز در اينجا يك ورق افتاده دارد.
5.فقط در نسخه «ع» هست، به همين صورت.