ماهيّت نبوّت بر اين اساس استوار است كه خداوند، انسانها را به حال خود رها نكرده است؛ بلكه براى آنان راهنماى الهى فرستاده است. خداوند به نبى موهبت دريافت پيام الهى و انتقال آن را به ديگران عطا كرده است. رسول از سوى خداوند انتخاب مى‌شود و بايد پيام خداوند را به مردم برساند و طبق خواست خداوند عمل كند؛ چرا كه تقدير او اين است كه مسئوليّت الهى را بپذيرد. نبى محرم اسرار الهى مى‌شود؛ زمانى سخن مى‌گويد كه از سوى خداوند به او فرمان داده شود ^۱۲ و بايد وظيفه خطير خود را در حفظ و نگهدارى پيام الهى به انجام رساند.
(Paul Sperling, vol.16: 567)
هدف مشترك رسالت تمام انبياى بنى‌اسرائيل، اين است كه سراسر زندگى قومى، اجتماعى و سياسى را با توجّه به فرمانهاى الهى شكل دهند.
(Landman vol.8: 659) هدف واقعى پيامبران اين بود كه دين يهوه را به‌عنوان خداى ابدى، حمايت و تأييد كنند و رهبرى معنوى مردم را به‌دست گيرند بنابراين، عملكرد پيامبران انجام وظيفه‌اى در بالاترين سطح مذهبى و كار كردن براى متعالى‌ترين آرمانهاى تمدن بشرى بود. (Konig, vol.10: 387)

3. نبى

در هر دو دين الهى، فرد نبى واسطه دريافت وحى و رابط بين خدا و ساير مردم است.

3ـ1) نبى در قرآن

نبى در لغت از ريشه «نبا» يا «نبو» اخذ شده است. «نبا» در اصل به معناى رفتن از مكانى به مكان ديگر است. به خبر نيز نبأ گويند، زيرا از مكانى به مكان ديگر مى‌رود. نبى اگر از نبا اخذ شده باشد، به معنى خبرآورنده از خداوند است. نبى بر وزن فعيل