5. وجوه افتراق نبوّت و انبياء در قرآن و عهد عتيق

در عهد عتيق، نبوّت و نبى ويژگيهايى دارد كه اختصاص به دين يهود دارد و در اسلام وجود ندارد.

5ـ1) عناوين نبى

يكى از تفاوتهاى نبوّت در قرآن و عهد عتيق، اسامى و تعبيراتى است كه درباره انبياء به كار برده مى‌شود كه هر كدام معنا و منظور خاصّ به خود را دارد؛ ازجمله :
1. مرد خدا، براى اشاره به برخى از پيامبران به‌كار مى‌رفت كه رابطه نزديكى با خداوند داشتند و از موهبت نبوّت بهره‌مند بودند. موسى علیه السلام در متونى كه به كلام خداوند اشاره دارد مرد خدا ناميده شده است. ^۱ اين لقب به مردى اطلاق شده است كه مى‌توانسته قدرت الهى را در اختيار داشته باشد و آن را در طرق خارق‌العاده‌اى به‌كار برد، امّا به مرور دامنه آن گسترش يافت و به هر كسى كه رابطه خاصّى با خدا داشت اطلاق مى‌شد.;Wilson, vol.12: 16-17)
(Smith, vol.3: 986-987
2. رائى، فردى است كه خداوند او را قادر به ديدن و درك كردن مى‌كند و قادر مى‌سازد تابا خدا ارتباط برقرار كند؛ تا بتواند وقايع گذشته، حال و آينده را ببيند (Smith, vol.3: 987 ;PaulSperling, vol.16: 568) رائى شخص عالمى بوده كه با جهان الهى در ارتباط بوده، آن هم احتمالاً به واسطه رؤياها، خوابها و پيشگويى‌هايى كه براى او ميسّر است. (Wilson, vol.12: 16)
3. بيننده خواب و رؤيا، اين عنوان يك نام گسترده است كه تقريبآ به هركس كه نشانه‌ها را بداند اطلاق مى‌شود و به كسانى كه تعبير خواب مى‌كنند و يا الهامى به آنان مى‌شود مربوط است. (Paul Sperling, vol.61: 569) و اشاره به وحيى دارد كه پيامبران از طريق الهام آن را درك كرده‌اند. (Smith, vol.3: 986)
4. خدمتگزار خداوند (نذيره)، فردى است كه فروتن و متواضع است و هدفش انجام وظايفى است كه خداوند برايش تعيين كرده است. (Smith, vol.3: 986)