كردند. بارى تعالى از آنجا مردانى را آفريند كه متابعت تو و فرزندان تو را دارند. مبارك باد بر آن شهر و بر اهلش ولايت و مودّت شما». ۱
عالمان، فقيهان، وزيران و نقيبان اين ديار، همواره مشهور بودهاند، نظير:
يك. الشيخ الفقيه موفّق الدين الحسن بن محمّد بن الحسن الآبى: معروف به خواجه الساكن كه در روستاى راشده از روستاهاى رى زندگى مىكرد. ۲
دو. محمّد بن محمّد العلوى الحسينى الآوى: از عالمان، سادات و از برترين حديثگويان ثقه بود كه پدربزرگ، پدر و فرزندش نيز از مشايخ بزرگ بودند و جدّ پدريشان ملقّب به زين الفريد و المصحف بود. ۳
سه. ابو العبّاس احمد بن حسين بن عبد اللَّه عروضى آبى: عالم، فقيه، محدّث و استاد شيخ صدوق در قرن چهارم هجرى بوده است.
چهار. مجد الدين صاعد: پسر على آبى كه در دوران آل بويه فقيه و واعظ بوده است.
پنج. ابو منصور حسين آوى: اديب، فقيه، شاعر و وزير طبرستان در اوايل قرن چهارم و اوايل قرن پنجم هجرى.
شش. ابو على محمّد بن احمد بن صلت قمى آبى: از عالمان و بزرگان معروف آبه در نيمه اوّل قرن سوم هجرى. ۴
هفت. شمس الدين محمّد آوى: از ديگر بزرگان اين ديار است كه مدّتى از ياران سلطان على بن مؤيّد، پادشاه خراسان بوده است. پس از اين كه تيمور بر اين سرزمين حاكم شد، او به اجبار از آن سرزمين روانه گشت و در حدود سال 795ق، وفات يافت. ۵
هشت. ابو منصور و برادرش اسعد: از وزيران آبه بودند كه بندار رازى در مدح اين دو برادر، 27 قصيده سروده است.
1.روضات الجنّات، ج ۶، ص ۳۲۳.
2.ر.ك: همان، ص ۱۹۹ - ۲۰۰.
3.همان، ص ۳۲۰.
4.جغرافياى تاريخى و انسانى شيعه در جهان اسلام، ص ۱۷۱.
5.روضات الجنّات، ج ۷، ص ۱۱.
