نُه. سعد الملك سعد بن محمّد بن آوى: از ديگر وزيران آوه كه ائمّه و علما او را «صاحب» و «خداوند» نوشته و خواندند. ۱
ده. نقيب طاهر موسوى و خاندان سيّد نقيب جمال الدين شرفشاه الحسينى: از بزرگان و نقيبان آوه هستند كه فضل و رفعت آنان زبانزد است. ۲
4. رى
پشت عراق و روى خراسان رى است رىپشتى چه راست دارد و رويى چه نازنين!
شهررى در گوشه شمال خاورى ايالت جبال واقع است. نويسندگان عرب، هميشه آن را با الف و لام تعريف، به صورت «الرى» مىنوشتند و يونانيان آن را Rhages مىگفتند. ۳
رى، هم در عهد باستان و هم پس از آن در نزد فرق مذهبى، علمى و سياسى، از اهميت و اعتبار خاصى برخوردار بوده است. نامش در اوستا و تورات درج شده و به همين سبب، شهرى دينى و مقدّس به شمار مىرود. در حقيقت، منظور از رىِ ياد شده در تورات، اوستا و كتيبه بيستون، بخش رى قديم است. ۴
شهر كهن رى كه در قدمت با بابل و نينوا پهلو مىزند، به روزگار باستان، بزرگترين شهر ماد و در قرون نخستين اسلام، پس از بغداد از مهمترين سرزمينها به شمار مىآمد. ۵ اين شهر در قرن چهارم هجرى از بزرگترين مراكز چهارگانه ايالت جبال بوده است. ابن حوقل در سفرنامه خود اشاره مىكند كه پس از بغداد، آبادتر از رى شهرى در شرق نيست، جز آنكه نيشابور به وسعت از آن بيشتر و بزرگتر است و مساحت شهررى، يك فرسخ و نيم در يك فرسخ و نيم است. ۶
1.نقض، ص ۲۱۹ - ۲۲۰.
2.همان، ص ۲۲۳ و ۲۲۶.
3.جغرافياى تاريخى سرزمينهاى خلافت شرقى، ص ۲۳۱.
4.پژوهشى در شاهنامه، ص ۵۹.
5.همان، ص ۷۵.
6.سفرنامه ابن حوقل، ص ۲۶۵ و ۲۶۹.
