ويژگى‏هاى سبكى، ساختارى و فكرى كتاب «نقض» - صفحه 372

ج. ويژگى‏هاى فكرى‏

از شيوه طرح مطلب در كتاب نقض بر مى‏آيد كه موضوع چيست و نويسنده، چه در نظر داشته است. نويسنده در مقدّمه توضيح مى‏دهد كه انتشار كتاب بعض فضائح الروافض، چه بازتابى نزد علماى شيعه داشته است. به نظر نويسنده، آن معاند و مغرض «از سر بغض و عداوت امير المؤمنين على عليه السلام»، ۱كتاب را فراهم آورده بوده است.
بنا بر اين، ارزش فكرى و بيان انديشه در اين كتاب، دفاع از آيين مظلوم و معصوم شيعه اثنى عشرى اماميه است و البته سبب غربت اين كتاب در سده‏هاى پس از نگارشش، يكى به دليل غلبه رسمى و حكومتى آيين سنّت بوده است.
در كنار اين ارزش فكرى كتاب مى‏توان مواردى را به دست داد كه در حاشيه اين هدف والا، قابل ياد كردن‏اند؛ چه اين كه نويسنده متعهّد به خوبى از پس كار، بر آمده است.
برخى نكات مندرج در جنبه فكر و تعليم اين كتاب چنين است:

1. بهره‏مندى از قرآن در اثبات حقّانيت اهل بيت عليهم السلام‏

نويسنده فاضل نقض، با درايت و تدبّر عالمانه خود، موفّق شده است از آيات نورانى و تعبيرات آسمانى قرآن براى اثبات بيان خويش يارى بگيرد كه به راستى و در نظر همه فرقه‏هاى اسلامى، محكم‏ترين سند و بهترين برهان است.
- و العاديات و هل اتى پندارى نه در حقّ جهاد و نفقه على آمد؟ انّما وليّكم اللَّه و آيت فمن حاجك فيه من بعد ما جاءك من العلم در حق غير على آمد؟ ۲

2. پاسخ‏دهى با رفتارهاى خود اهل سنّت‏

يكى از شگردهاى قزوينى اين است كه در پاسخ دادن و در واقع دفاع كردن از معتقدات خود، نويسنده مغرض و هتّاك را با نمونه‏هايى كه مورد اعتقاد و پسند خود آنان است، پاسخ داده است:
- امّا آنچه گفته است عقيل فرمان على نمى برد مگر خبر نمى‏دارد كه محمّد بوبكر

1.همان، ص ۵.

2.همان، ص ۱۷۱.

صفحه از 378