سيد محسن امين درباره انگيزه تدوين تهذيب مى نويسد:
عمده ترين هدف شيخ، جمع آورى ادله فقهى يا روايات نبوده، بلكه دفاع از عقيده و دفع شبهه يا شبهاتى بوده است كه به احاديث اهل بيت، به خاطر تخالف و تعارض ميان آنها وارد شده است. ^۱
باز ايشان مى گويد:
در توصيف تهذيب همين بس كه علامه حلّى در نقل احاديث كتاب تذكره فقط به اين كتابْ اعتماد كرده است.
آيةاللّه سيد حسن صدر، تهذيب را محور درك احكام دانسته و آن را به همراه استبصار از باارزش ترين و گران سنگ ترين آثار شيخ دانسته كه افراد را از ساير كتب روايى، بى نياز مى سازد.

شيوه هاى تأويل و جمع روايات

مرحوم شيخ طوسى(ره) از علماى مبرز و برجسته اى است كه براى تأويل و جمع اخبار، نظرات بديع و بى بديلى را ابراز داشته است. ايشان در دو كتاب تهذيب و استبصار به روش هاى مختلف، فهم تأويل صحيح احاديث را تسهيل كرده و چگونگى جمع روايات را بيان نموده است و براى اين منظور، به اصول و كتب حديثى معتبر مراجعه نمود است . او خود بر اين حقيقت تصريح كرده است:
و قد ذكرت ما ورد عنهم(ع) من الأحاديث المختلفة الّتى تختص بالفقه فى كتابى المعروف ب الإستبصار و فى كتاب تهذيب الأحكام ما يزيد على خمسة آلاف حديث. ^۲
ذكر اين واقعيت، ضرورى مى نمايد كه شيخ طوسى همه روايات مختلف را به طور كامل نياورده و در موارد بسيارى با وصف «كثرت» از ذكر بقيه موارد خوددارى كرده است؛